|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, diğer kamu idarelerine tahsisli olarak kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların tahsisinin ve bu taşınmazların muhasebe işlemlerinin nasıl yürütüleceğini belirlemektedir. Ancak, denetim sonucunda, belediyenin tahsisli olarak kullandığı 21 taşınmaza dair muhasebe kayıtlarının eksik olduğu tespit edilmiştir.
Bu durum, belediyenin mali tablolarında tahsisli taşınmazların yer almamasına yol açmakta ve yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili yönetmelik, taşınmazların tahsisinin kaldırılması halinde muhasebe kayıtlarının kapatılması gerektiğini vurgulamakta; ayrıca, tahsisli taşınmazların izlenmesi için belirli hesapların kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, mevcut uygulamalar bu gereklilikleri karşılamaktan uzaktır. Sonuç olarak, tahsisli taşınmazların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, belediyenin mali durumunun şeffaflığı açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, ilgili hesapların kullanımı ve kayıtların düzenli bir şekilde tutulması, belediyenin mali yönetimi açısından gereklidir. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazlara Yönelik Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından diğer kamu idareleri mülkiyetinde bulunan ve tahsisli olarak kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendinde; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği, taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde ise taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 250-Arsa ve Araziler Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252-Binalar Hesabının işleyişine ilişkin 189, 191 ve 193’üncü maddelerine göre, İdareye tahsis edilen taşınmazların ilgili varlık hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Ayrıca, taşınmaz üzerindeki tahsisin kaldırılması durumunda, tahsise alınma sırasında idare tarafından yapılan kayıtların tam tersinin yapılması gerekmektedir.
Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında, tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında kullanılacak hesaplar ve alt kodları belirtilmiştir. Buna göre, Belediyenin tahsisli olarak kullandığı taşınmazlar için 250.03, 251.03 ve 252.03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar hesapları ile 500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar hesabının kullanılması gerektiği düzenlenmiştir.
Belediyenin taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde, Belediye tarafından tahsisli kullanılan 21 taşınmazın olduğu, ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtlarının bulunmadığı tespit edilmiştir. Kayıt işlemlerinin yapılmaması, İdarenin tahsisli olarak kullandığı taşınmazların mali tablolarında yer almamasına neden olmaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemeler ve açıklamalar, tahsisli olarak kullanılan taşınmazların Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planına uygun olarak muhasebe kayıtlarının yapılması ve İdarenin mali tablolarında gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.