|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin mülkiyetindeki ve diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların amortisman kayıtlarının hatalı yapıldığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, bu taşınmazların türüne uygun hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, tahsisli kullanılan taşınmazlara ilişkin amortisman kayıtlarının yanlış yapıldığı tespit edilmiştir.
İlgili mevzuata göre, taşınmazı tahsis eden idare, taşınmazın net değerini ve amortisman tutarını doğru hesaplamalıdır. Ancak inceleme sonucunda, belediyenin tahsisli kullandığı taşınmazlara ait amortisman kayıtlarını 630 Giderler hesabına borç olarak kaydettiği, bu durumun ise 500 Net değer hesabını olduğundan düşük göstermesine neden olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte kayıtları doğru bir şekilde yapacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, bu muhasebe hatası, belediyenin mali tablolarında yanıltıcı bir görünüm oluşturmakta ve 630 Giderler hesabının gereğinden fazla, 500 Net değer hesabının ise daha az görünmesine yol açmaktadır. Bu durum, mali raporlamanın güvenilirliğini zedelemektedir. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Amortisman Kayıtlarının Hatalı Yapılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyetinde olup diğer idarelerin kullanımına tahsis edilen taşınmazlar ile diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olup belediyeye tahsisli kullandırılan taşınmazların amortisman kayıtlarının hatalı hesapta izlendiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 130’uncu ve 132’nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci, 188’inci, 189’uncu, 190’ıncı, 191’inci, 192’nci ve 193’üncü maddelerinde, tahsise konu edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazların türüne göre 250 Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı veya 252 Binalar hesabında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen bu hesaplara Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında, her bir hesap için ayrı olmak üzere 02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar ve 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesapları düzenlenmiştir.
Tahsisli kullanılan ve kamu idaresinin tahsis ettiği taşınmazlara ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 27.04.2015 tarih ve 4167 sayılı yazısında taşınmazı mülkiyetinde bulunduran idarenin 500 Net değer hesabına (500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar) borç, ilgisine göre 250 Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı veya 252 Binalar hesabına (02. Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak kaydı yapması ve ayrıca taşınmaza ait amortisman kaydı varsa bu tutarı 257 Birikmiş amortismanlar hesabına borç, 500 Net değer hesabına (500.13 Tahsis Edilmiş Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) alacak olarak kaydetmesi gerektiği ifade edilmiştir. Taşınmazı tahsisli kullanan idarenin ise ilgisine göre 250 Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı veya 252 Binalar hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500 Net değer hesabına (500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak kaydı yapması ve taşınmaza ait amortisman kaydı olması halinde de bu tutarı 500 Net değer hesabına (500.13 Tahsis Edilmiş Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257 Birikmiş amortismanlar hesabına alacak olarak kaydetmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede İdare tahsisli kullandığı 3 adet taşınmaza ait amortisman kayıtlarını 500 Net değer hesabına (500.13 Tahsis Edilmiş Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257 Birikmiş amortismanlar hesabına alacak olarak kaydetmesi gerektiği halde; 630 Giderler hesabına borç, 257 Birikmiş amortismanlar hesabına alacak olarak kaydettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup takip eden yıllarda ilgili kayıtları mevzuatında belirtildiği şekilde yapacağını ifade etmiştir. Ancak 2022 yılı mali tabloları hatalı gözükmektedir.
Sonuç olarak muhasebe kayıtlarında yapılan bu hata 630 Giderler hesabının olduğundan fazla, 500 Net değer hesabının olduğundan düşük gözükmesine sebebiyet vermektedir.