|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idarelerin tahsisli olarak kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarında eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların ve diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, toplam 2.746 taşınmazın muhasebe sisteminde yer almadığı tespit edilmiştir.
Bölge Müdürlükleri tarafından tahsisli olarak kullanılan arsa, tarla, şantiye sahaları gibi taşınmazların, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği hesap kodları altında takip edilmesi gerekmektedir. İdare, 2023 yılında bu taşınmazların muhasebe kayıtlarının oluşturulduğunu belirtmesine rağmen, hala 2.746 taşınmazın kayıt dışı olduğu görülmüştür. Bu durum, önceki yıllara ait Sayıştay Denetim Raporlarında da yer almaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin tahsisli kullandığı taşınmazların muhasebe kayıtlarının güncellenmesi ve düzenli bir şekilde takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu taşınmazların 251.03 veya 252.03 hesap kodlarında izlenmesi, muhasebe sisteminin doğruluğu açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Eksik Yer Alması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Bölge Müdürlükleri tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazlar olduğu halde, söz konusu taşınmazların bir kısmının muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 170’inci maddesine göre; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar itibarıyla izlenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 174’üncü ve 175’inci maddelerine göre de; tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 251 ve 252 Hesaplarına borç, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri ise 250 Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına da alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına ise alacak kaydedilmelidir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, kamu idarelerinin tahsisli kullandıkları taşınmazları yardımcı hesaplar itibariyle muhasebeleştirmeleri gerektiği ortaya konulmuştur.
Yapılan incelemede, Bölge Müdürlüklerinde tahsisli olarak kullanılan arsa, tarla, bölge sahaları, şube sahaları, şantiye sahaları, bakım evleri, asfalt tesisleri, malzeme ocakları gibi toplam 2.746 taşınmazın olduğu ve bunların Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce her yıl düzenli olarak yayımlanan Özel Bütçe Detaylı Hesap Planı’nda yer alan 251.03 veya 252.03 hesap kodlarında “Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” başlıklı yardımcı hesaplarında takip edilmesi gerekirken, takip edilmediği tespit edilmiştir.
İdare cevabında, tahsis işlemleri tamamlanarak İdareye tahsis edilen taşınmazlardan envanteri tamamlanan ve kayıtlı değerleri tespit edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının 2023 yılında Bölge Müdürlüklerince oluşturulduğu ifade edilmiştir.
Kamu İdaresince, söz konusu taşınmazların muhasebe kayıtlarının 2023 yılında oluşturulduğu ifade edilmesine karşın, toplam 2.746 adet tahsisli taşınmazın muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Bahsi geçen husus, Karayolları Genel Müdürlüğü 2020, 2021 ve 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer almaktadır. Kamu İdaresi tarafından söz konusu hususa ilişkin düzeltici işlem tesis edileceği ifade edilmesine rağmen, uygulamanın 2023 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, Bölge Müdürlükleri tarafından mülkiyeti Hazineye ait olan ve tahsisli olarak kullanılan bölge sahaları, şube sahaları, bakım evleri, asfalt tesisleri, malzeme ocakları gibi taşınmazların 251.03 veya 252.03 hesap kodlarında takip edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.