|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Özel Bütçeli İdare Bölge Müdürlükleri tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların, diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar aracılığıyla izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 174. ve 175. maddeler, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimleri tarafından belirli hesaplar üzerinden kaydedilmesini öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, toplam 2.998 taşınmazın, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı hesap planında “Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” başlığı altında izlenmesi gerektiği halde, bu kayıtların tutulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek, ilgili birimlerle iş birliği yaparak tahsisli taşınmazların kayıtlı değerlerinin doğru bir şekilde belirlenmesi ve izlenmesi için gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Ancak, 2021 yılı bilançosunda hala hata bulunduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Bölge Müdürlükleri tarafından Hazineye ait olan ve tahsisli olarak kullanılan taşınmazların, 251.03 veya 252.03 hesap kodları altında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, 2019 ve 2020 yıllarındaki Sayıştay Denetim Raporlarında da vurgulanmış olup, gerekli düzeltici işlemlerin zamanında yapılmadığı anlaşılmaktadır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Bölge Müdürlükleri tarafından tahsisli olarak kullanılan taşınmazlar olduğu halde, söz konusu taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 170’inci maddesine göre; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar itibarıyla izlenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 174’üncü ve 175’inci maddelerine göre de; tahsise konu edilen yeraltı ve yerüstü düzenleri ile binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 251 ve 252 Hesaplarına borç, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değeri ise 250-Arazi ve Arsalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına da alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına ise alacak kaydedilmelidir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde, kamu idarelerinin tahsisli kullandıkları taşınmazları yardımcı hesaplar itibariyle muhasebeleştirmeleri gerektiği ortaya konulmuştur.
Yapılan incelemede, Bölge Müdürlüklerinde tahsisli olarak kullanılan bölge sahaları, şube sahaları, şantiye sahaları, bakım evleri, asfalt tesisleri, sosyal tesisler, malzeme ocakları ve otoyol hizmet tesisleri gibi toplam 2.998 taşınmazın olduğu ve bunların Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce her yıl düzenli olarak yayımlanan Özel Bütçe Detaylı Hesap Planı’nda yer alan 251.03 veya 252.03 hesap kodlarında “Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” başlıklı yardımcı hesaplarında takip edilmesi gerekirken, takip edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulgu konusu husus kabul edilmiş olup ilgili harcama birimleri ile koordineli çalışarak tahsisli taşınmazların kayıtlı değerlerinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması ve ilgili hesaplarda izlenmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir. Ancak, denetim görüşü verilen 2021 yılı bilançosunda 251 ve 252 Hesaplarında yer alan hata mevcudiyetini devam ettirmektedir.
Bahsi geçen husus, Karayolları Genel Müdürlüğü 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almaktadır. Kamu İdaresi tarafından söz konusu hususa ilişkin düzeltici işlem tesis edileceği ifade edilmesine rağmen, uygulamanın 2021 yılında devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, anılan Bölge Müdürlükleri tarafından mülkiyeti Hazineye ait olan ve tahsisli olarak kullanılan bölge sahaları, şube sahaları, bakım evleri, asfalt tesisleri, malzeme ocakları gibi taşınmazların 251.03 veya 252.03 hesap kodlarında takip edilmesi gerekmektedir.