|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Olmayan İl Kapsamındaki İlçe Belediyeleri’nde, diğer kamu kurumları tarafından tahsis edilen taşınmazların muhasebe sisteminde izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu taşınmazların belirli hesaplarda kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğ, taşınmazların muhasebe birimine sunulması durumunda nasıl muhasebeleştirileceğine dair ayrıntılı bir yol haritası sunmaktadır.
Tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmaması, idarenin mali yükümlülükleri açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. İlgili yönetmelik, tahsisli taşınmazlarla ilgili giderlerin tahsis eden kurum tarafından karşılanması ve bu giderlerin muhasebe kayıtlarına doğru bir şekilde yansıtılmasını şart koşmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, idarenin tahsisli olarak kullandığı dört taşınmaza ilişkin herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, tahsisli taşınmazlara dair muhasebe kayıtlarının eksikliği, mali rapor ve tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. İdare, tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarını düzenli bir şekilde gerçekleştirmediği sürece, 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı gibi önemli hesaplarda doğru bilgi sunulamayacaktır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Diğer kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına borç, ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 4 adet taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, tahsise konu edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından tahsise konu edilen taşınmazlara yönelik muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle mali rapor ve tablolarda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.