|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyelere tahsisli olarak kullanılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, diğer kamu kurumlarından tahsis edilen arazi, arsa ve binaların değerleri tespit edilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, belediyeye tahsis edilen 17 taşınmazın bu hesaplarda yer almadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, belediyenin 2022 yılı bilançosunda 250.03-Arazi ve Arsalar Hesabı, 252.03-Binalar Hesabı ve 500.12/13-Net Değer Hesabı gibi hesaplarda hatalara yol açmıştır. İlgili idare, tahsisli taşınmazların değerlerini belirleyerek muhasebe kayıtlarını güncelleme niyetinde olduğunu belirtmiş olsa da, bu işlemlerin 2022 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltmeyeceği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, mali tabloların güvenilir ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için tahsisli taşınmazların mevzuata uygun şekilde muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Varlık Hesaplarında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu idarelerince Belediyeye tahsisli olarak kullandırılan taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250-Arazi Ve Arsalar Hesabının işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin 5’inci alt bendinde “Tahsise konu edilen arazi ve arsalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir” hükmü,
252-Binalar Hesabının işleyişini düzenleyen 193’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinin 6’ncı alt bendinde: “Tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir” hükmü yer almaktadır.
Bu hükümler doğrultusunda, diğer kamu kurumlarından tahsisli olarak alınan arazi ve arsa ile binaların, değerlerinin tespit edilerek, ilgisine göre 250.03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı veya 252.03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabına borç ve karşılığında da 500-Net Değer Hesabının alt hesabı olan 500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ayrıntıları aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, diğer kamu idareleri tarafından belediyeye tahsis edilen 17 adet taşınmazın bulunduğu, ancak bunların yukarıda belirtilen varlık hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Tablo 10 : Diğer Kamu İdareleri Tarafından Belediyeye Tahsis Edilen Taşınmazlar
| No | Mahalle | Yüzölçümü (m2) |
Cinsi | Tahsis Süresi | Tahsis Eden Kurum |
| 1 | Mertoğlu Köyü |
4372,53 | Yol | 49 Yıl | Orman Bölge Müd. /Kastamonuu |
| 2 | Gelincik | 6174,47 | Yol | 49 Yıl | Orman Bölge Müd. /Kastamonuu |
| 3 | Bostancılı | 1500 | Pompaj İstasyonu | Hizmet Süresince | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 4 | Ada | 8726,00 | Hayvan B annağı/B akımevi |
20 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 5 | Yaykıl | 1936,21 | Hayvan Barınağı | 49 Yıl | Orman Bölge Müd. /Kastamonuu |
| 6 | Zeytinlik | 27117,74 | Makine Parkı ve araç tamirhane | Hizmet Süresince | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 7 | Bostancılı | 182,00 | Pompaj İstasyonu binası ve Duşakabin | Hizmet Süresince | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 8 | Bostancılı | 2235,70 | Bina | 2 Yıl Ön Tahsis | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 9 | Osmaniye | 6110,35 | Mezarlık Alanı | 2 Yıl Ön Tahsis | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 10 | Gelincik | 1498,27 | Yeşil Alan | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 11 | Gelincik | 1567,46 | Yeşil Alan | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 12 | Gelincik | 1964,82 | Yeşil Alan | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 13 | Gelincik | 63329,43 | Yeşil Alan | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 14 | Ordu | 3320,00 | Spor Kompleks Alanı | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 15 | Ordu | 2110,00 | Spor Kompleks Alanı | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 16 | Ordu | 4460,00 | Spor Kompleks Alanı | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
| 17 | Ordu | 10120,00 | Hayvan Barınağı | 2 Yıl | Defterdarlık (Milli Emlak Müdürlüğü) |
Tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebeleştirilmemesi sonucunda Belediyenin 2022 yılı bilançosunda 250.03-Arazi ve Arsalar Hesabı, 252.03-Binalar Hesabı, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500.12/13-Net Değer Hesabı itibariyle varlıkların belediyece belirlenmesi gereken gerçeğe uygun değerleri (rayiç değer) toplamı kadar hataya neden olunmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare, tahsisli taşınmazların varlık hesaplarında izlenmesi için değerlerini tespit ederek muhasebe kayıtlarını yapacağını bildirmiş olsa da yapılacak olan işlemlerin 2022 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mali tabloların tam ve güvenilir bilgi içermesi için tahsisli kullanılan taşınmazların mevzuatın ön gördüğü şekilde muhasebe kaydının yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.