ÖZET: Merkezefendi Belediyesi, diğer kamu idarelerinden tahsis edilen taşınmazlar ile kendi tahsis ettiği taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarını tutmamaktadır. Bu durum, bilançonun bu varlıklarla ilgili doğru ve güvenilir bilgi sunamadığını ortaya koymaktadır. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi ve Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazları birbirlerine tahsis etme yetkisini düzenlemektedir. Tahsis edilen taşınmazlar, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla kullanıldığından, bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, tahsis edilen taşınmazların hangi hesaplarda izleneceğini belirlemekte ve muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağına dair ayrıntılı düzenlemeler içermektedir. İncelemeler sonucunda, Büyükşehir Belediyesi tarafından Merkezefendi Belediyesine tahsis edilen 15 taşınmazın muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Belediye, kendisine tahsis edilen taşınmazların gerçek değerini belirlemekle yükümlüdür; bu nedenle, gerekli çalışmaların tamamlanarak muhasebe kayıtlarının taşınmazların gerçek değerini yansıtacak şekilde yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Tahsisli Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Diğer kamu idareleri tarafından Merkezefendi Belediyesine tahsis edilen taşınmazlarla belediyenin diğer kamu idarelerine tahsis ettiği taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtları yapılmadığından Bilançonun söz konusu varlıklara ilişkin tam ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde de benzer bir düzenleme ile belediyelere kendilerine ait taşınmazları diğer kamu idarelerine tahsis etme yetkisi verilmiştir. Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir.

Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 192’nci maddelerinde de tahsis edilen taşınmazların niteliğine göre, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı veya 252 Binalar Hesabında takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 189’uncu ve 193’üncü maddelerinde ise tahsis işleminin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Buna göre; İdare tarafından tahsis edilen taşınmazların, kayıtlı değerleri üzerinden 252.02 Binalar Hesabına alacak, 500.11 Net Değer Hesabına borç; ayrılmış amortisman tutarlarının da 500.13 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç,

İdareye tahsis edilen taşınmazların, kayıtlı değerleri üzerinden 252.03 Binalar Hesabına borç, 500.12 Net Değer Hesabına alacak; ayrılmış amortisman tutarlarının da 500.13 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde; Büyükşehir Belediyesi tarafından Belediyeye tahsis edilen onbeş adet taşınmaz (253-Yeraltı Yer üstü Düzenleri ) olduğu 1 adet taşınmazında tahsis edildiği ancak söz konusu tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmediği görülmüştür.

Ayrıca Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uyarınca Belediye, kendisine tahsis edilen taşınmazların tahsis işlemlerini gözden geçirerek gerçek değerini belirlemekle mükellef olduğundan bu çalışmaların da tamamlanarak muhasebe kaydının taşınmazların gerçek değerini yansıtacak şekilde yapılması gerekmektedir.