|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin mülkiyetindeki taşınmazların muhasebe kayıtlarında yeterince izlenmediğini ortaya koymuştur. İlgili mevzuat, kamu idarelerinin tahsisli taşınmazlarını izlemek için belirli hesapların kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 189. maddeleri, tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden muhasebe hesaplarına işlenmesini gerektirmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, İdarenin mülkiyetindeki bazı taşınmazların bu hesaplarda yer almadığı tespit edilmiştir.
Denetim sonucunda, diğer kurumlara tahsis edilen üç taşınmaz ile kamu kurumları tarafından İdareye tahsisli olarak kullandırılan iki taşınmazın ilgili varlık hesaplarında izlenmediği belirlenmiştir. Bu durum, 2024 yılı mali tablolarında bu taşınmazların görünmemesine neden olmuştur. İdare, tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması için çalışmalar başlattığını belirtse de, bu süreç henüz tamamlanmamıştır. Sonuç olarak, İdarenin tahsisli taşınmazları etkin bir şekilde muhasebe kayıtlarına dahil etmesi, taşınmazların yönetimi ve kontrolü açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kayıtların düzenli tutulması, kamu kaynaklarının daha şeffaf ve etkili bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilenler ile kamu kurum ve kuruluşlarınca İdareye tahsisli olarak kullandırılan taşınmazların ilgili varlık hesaplarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 189’uncu maddelerinde, kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 250 Arazi ve Arsalar Hesabının kullanılacağı; tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimi tarafından ise kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 192 ve 193’üncü maddelerinde ise eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için 250 Binalar Hesabının kullanılacağı; tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabına alacak, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimi tarafından ise kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Ayrıca söz konusu tahsisli taşınmazların amortisman kayıtlarına ilişkin olarak aynı Yönetmelik’in 203’üncü maddesinde; varlığa ilişkin amortisman tutarının tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Belediye tarafından Yönetmelik gereği kullanılacak olan hesaplar 2024 Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı ile; kamu idaresinin tahsis ettiği taşınmazlar için 250.02 ve 252.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar Hesapları ile 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı; tahsisli kullandığı taşınmazlar için ise 250.03 ve 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesapları ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı, ayrıca ayrılacak amortismanlar için 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabı olarak belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; tahsisli taşınmazların kaydına ilişkin özel bir kayıt düzeni bulunduğu ve taşınmazların yönetimi ve kontrolünün sağlanabilmesi açısından kayıtların bu düzene uygun olarak tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kurum ve kuruluşlara tahsis edilen 3 adet, kamu kurum ve kuruluşlarınca İdareye tahsisli olarak kullandırılan 2 adet taşınmazın ilgili varlık hesaplarında izlenmemesi nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında görülmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir. Ancak bu çalışmaların henüz tamamlanmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin tahsisli kullandığı taşınmazları muhasebe kayıtlarında izlemesi gerekmektedir.