|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Yükseköğretim Kuruluna tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesinde hatalı uygulamaların varlığını ortaya koymuştur. Bazı taşınmazların tahsisinin iptal edilmesine rağmen, bu taşınmazların mali tablolarda yer almaya devam ettiği tespit edilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsislerin kaldırılması durumunda muhasebe kayıtlarının kapatılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından tahsis edilen iki taşınmazın tahsis iptali yapılmadığı ve bu nedenle mali tabloların gerçeği yansıtmadığı belirlenmiştir.
Ayrıca, Yükseköğretim Kurulu’nun mülkiyetindeki bir taşınmazın Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine tahsis edilmesine rağmen, bu tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının da yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, Kurumun mali tablolarının güvenilirliğini zedelemekte ve özkaynaklar ile maddi duran varlıklar hesap gruplarının doğru bilgi içermediği anlamına gelmektedir. İdarenin, bulgulara katıldığı ve düzeltici işlemler yaptığı belirtilse de, bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarına etkisi olmamıştır. Sonuç olarak, maddi duran varlıkların tahsisine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde kaydedilmesi ve mali tabloların tam açıklama ilkesine uygun olarak tutulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Tahsisli Taşınmazların Muhasebeleştirilmesinde Hatalı Uygulamalar Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
A- Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Yükseköğretim Kuruluna tahsis edilen taşınmazların bir kısmının daha sonra tahsisi kaldırılmış olmasına rağmen tahsisi kaldırılan taşınmazların Kurumun mali tablolarında yer almaya devam ettiği tespit edilmiştir.
tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımc ı hesaplar itibarıyla izleneceği ve taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde ise taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı,
Mezkûr Yönetmeliğin 252 Binalar Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 176’ncı maddesinde ise tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değerinin 250-Arazi ve Arsalar Hesabı’na borç, 500-Net Değer Hesabı’na alacak kaydedileceği, Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabı’na borç, 257- Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedileceği, tahsisli kullanılan binalardan tahsisi kaldırılanlar tahsisli kullanan kamu idaresinin muhasebe birimince bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değerinin 250-Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak, 500-Net Değer Hesabı’na borç kaydedileceği,
hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, başka idarelerden tahsisli olarak alınan taşınmazların tahsisi kaldırıldığında bu taşınmazların tahsisine ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılması gerektiği anlaşılmaktadır.
İdarenin taşınmazları incelendiğinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından YÖK’e tahsis edilen 26080 Ada 4 ve 6’ncı parselde bulunan iki adet taşınmazın tahsisinin, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce 50423 sayı ve 26.10.1991 tarihli tahsis kaldırma konulu resmi yazı ile kaldırıldığı Yükseköğretim Kurumuna bildirildiği halde bu taşınmazlara ait tahsis iptal kayıtlarının yapılmadığı dolayısıyla İdarenin mali tablolarında mevcut durumu yansıtmayan bu taşınmazlara ait kayıtların hâlen bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu kayıtlar sebebiyle İdarenin bilançosunda yer alan 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun söz konusu binalar ın toplam değeri olan 103.776.200,00 TL kadar fazla göründüğü tespit edilmiştir.
B- Yükseköğretim Kurulunun mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan birinin Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine tahsis edilmesine rağmen bu taşınmaza ait tahsis kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların ve bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği,
Mezkûr Yönetmeliğin 252 Binalar Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 176’ncı maddesinde ise tahsise konu edilen binaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba, üzerinde bulunduğu arsanın kayıtlı değerinin 250- Arazi ve Arsalar Hesabı’na alacak, 500-Net Değer Hesabı’na borç, ayrıca binalara ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabı’na alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na borç kaydedileceği,
hükme bağlanmıştır.
İdarenin taşınmazları incelendiğinde, Kurumun mülkiyetinde bulunan bir taşınmazın Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine 03.10.2017 tarihinde bir protokol ile on yıllığına tahsis edildiği görülmüş ancak söz konusu tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Yapılmayan bu kayıt sebebiyle Kurum mali tablolarının Özkaynaklar ana hesap grubu ile 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun doğru ve güvenilir bilgi içermediği düşünülmektedir.
Kamu İdaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, maddi duran varlıkların tahsisine ait iş ve işlemlerin mevzuatında öngörüle n usullere riayet edilerek kayıt edilmesi ve mali tabloların tam açıklama kavramına uygun olarak tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.