|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların belirli hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı tebliğ, taşınmazların muhasebe birimine sunulan belgelerle kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu süreçte, taşınmazların tahsis edildiği kamu idaresinin de muhasebe kayıtlarını doğru bir şekilde tutması önemlidir.
Denetim bulgularında, idare tarafından tahsisli olarak kullanılan altı taşınmaz ile diğer kamu kurumlarına tahsis edilen üç taşınmazın muhasebe kayıtlarının eksik olduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresi, tahsisli taşınmazlarla ilgili bilgilerin güncellenerek ilgili hesaplara kaydedilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığını ifade etmiştir. Ancak, bu kayıtların yapılmaması, mali rapor ve tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemekte ve 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ile 500 Net Değer Hesabı’nın doğru bilgi sunmasını engellemektedir. |
BULGU: Tahsisli Taşınmazların Varlık Hesaplarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından diğer kamu kurumlarına tahsis edilen ve diğer kamu kurumları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191, 192 ve 193’üncü maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 41 sıra no.lu Tebliği yayımlanmış ve yardımcı hesaplar belirlenerek merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planına eklenmiştir. Tebliğ’e göre taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500 Net Değer Hesabına borç, ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500 Net Değer Hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesi uyarınca; tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması ve bu kapsamdaki muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Tahsisli taşınmazlara ilişkin bilginin muhasebe kayıtlarında yer alması, İdarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki mali yükümlülükleri açısından da önem arz etmektedir.
Taşınmazlar üzerinde yapılan incelemelerde; İdare tarafından tahsisli olarak kullanılan 6 adet taşınmaz ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen 3 adet taşınmaza ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, tahsisli taşınmazlara ilişkin bilgilerin güncellenerek ilgili hesaplara kaydedilmesi işlemine başlanıldığı belirtilmektedir.
Sonuç olarak, Kurum tarafından tahsise konu edilen taşınmazlara yönelik muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle mali rapor ve tablolarda 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ve 500 Net Değer Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.