|
ÖZET: Kamu İdaresinin takdir komisyonu kurmaması nedeniyle re’sen vergi tarhiyatı gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 30. maddesi, vergi matrahının belirlenemediği durumlarda takdir komisyonları tarafından vergi tarhiyatı yapılmasını öngörmektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 98. maddesi, bu kanun kapsamında alınacak vergilerin VUK’a tabi olduğunu belirtmektedir. Vergi beyannamesinin süresi geçmesine rağmen verilmediği veya eksik bilgi içerdiği durumlarda belediyelerin re’sen vergi tarhı yapması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin takdir komisyonu kurmadığı ve bu nedenle re’sen vergi tarhiyatının yapılmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatında önemli bir eksiklik yaratmaktadır. Kamu İdaresi, T.C. Trabzon Vergi Mahkemesi’nin 2017/61 Esas numaralı kararını dikkate alarak, takdir komisyonu oluşturmadan ihbarnamelerin tebliğ edildiğini ve gelir artırıcı çalışmaların sürdüğünü ifade etmiştir. Ancak, Kamu İdaresinin VUK’a uygun olarak re’sen tarhiyat yapabilmesi için öncelikle takdir komisyonunu kurması gerekmektedir. Emlak vergisi gibi beyana dayalı vergilerin beyan edilmemesi durumunda, VUK’un sağladığı yetkilerin kullanılması için bu komisyonun oluşturulması zorunludur. Dolayısıyla, Kamu İdaresi’nin re’sen tarhiyat yöntemini etkin bir şekilde uygulayabilmesi için gerekli adımları atması gerekmektedir. |
BULGU: Takdir Komisyonu Kurulmaması ve Re’sen Vergi Tarhiyatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresince takdir komisyonu kurulmadığı için re’sen vergi tarhiyatının yapılmadığı görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 30’uncu maddesinin birinci fıkrasında; re’sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi olduğu, inceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkının resen takdir olunmuş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Usul hükümleri” başlıklı 98’inci maddesine göre; özel hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun’a göre alınacak vergi, harç ve katılma payları VUK’a tabidir.
Buna göre, 2464 sayılı Kanun’a göre beyanname üzerinden alınan vergilerde, vergi beyannamesinin kanuni süresi geçtiği halde verilmediği, kanuni veya ek süreler içinde verilmekle beraber beyannamede vergi matrahına ilişkin bilgilerin gösterilmediği durumlarda belediyelerin re’sen vergi tarhı yapmaları gerekmektedir. Kamu İdaresinin re’sen tarhiyat yapabilmesi için ise VUK’a göre öncelikle “takdir komisyonu” kurması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından takdir komisyonu kurulmadığı ve dolayısıyla re’sen vergi tarhı yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum belediye gelirlerinin tahakkuk ve tahsilatında önemli bir eksiklik oluşturmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, T.C Trabzon Vergi Mahkemesinin 2017/61 Esas numaralı kararı göz önünde bulundurularak; takdir komisyonu kurup re’sen tarhiyat yapmak yerine ihbarnamelerin ilgililerine tebliğ edildiği; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Ödeme” başlıklı Ek 8’inci maddesine göre bir aylık (30 gün) süre içerisinde tahakkuk ve tahsilat yapılarak, Kamu İdaresinin gelirlerini artırmaya yönelik çalışmaların devam edildiği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; hangi hallerde re’sen tarh yapılabileceği sayılmış olup, bunlardan ilki, vergi beyannamesinin kanuni süresi geçtiği halde verilmemiş olması halidir. Vergi beyannamesi kanuni veya ek süreler içinde verilmekle beraber beyannamede vergi matrahına ilişkin bilgiler gösterilmemiş bulunursa yine re’sen tarhiyat yapılabilecektir. Ancak, vergi inceleme yetkisi bulunmayan Kamu İdaresinin VUK’a göre re’sen tarhiyat yapabilmesi için öncelikle “takdir komisyonu” kurması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bahsedilen yargı kararında emlak vergisinin doğrudan tahakkuk ettirilemeyeceğinden bahsedilmekte olup; emlak vergisinde beyan usulü 4751 sayılı Kanun’un 7’nci maddesi ile kaldırılmıştır.
Dolayısıyla 2464 sayılı Kanun’da belirtilen ve beyana dayalı vergilerin beyan üzerine tarh edilememesi halinde, re’sen tarhı konusunda VUK’un Kamu İdaresine verdiği yetkilerin kullanılmasına engel bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından, takdir komisyonunun kurularak re’sen tarhiyat yönteminin işler hale getirilmesi gerekmektedir.