ÖZET: Takibi ve tahsilatı gerçekleştirilemeyen alacakların varlığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekmektedir. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi, sunduğu hizmetler karşılığında doğan alacakları çeşitli sebeplerle takip edememekte ve tahsil edememektedir. 18.06.2020 tarihli Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği, döner sermaye işletmelerinin gelir ve giderlerinin muhasebeleştirilmesi ile ilgili görev ve sorumlulukları belirlemekte, alacakların tahsil edilmesinin idareye ait olduğunu vurgulamaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (Hastane) 2019-2024 yılları arasında faturalandırılamayan hizmetlere ilişkin toplam 11.294.872,94 TL tutarında alacak tespit edilmiştir. Faturalandırma sorunlarının başlıca nedenleri arasında patoloji ve radyoloji raporlarının zamanında okunmaması, muayene sırasında SUT kodlarının hatalı girilmesi ve SUT kurallarına uyulmaması yer almaktadır. Bu sorunlara yönelik herhangi bir çözüm geliştirilmediği ve kurum alacaklarının tahsil edilemediği gözlemlenmiştir.

Kamu İdaresi, 2025 yılı içinde gerekli düzenlemelerin yapılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, döner sermaye işletmesinin gelirlerinin etkin bir şekilde tahsil edilebilmesi için sağlam bir faturalandırma sisteminin kurulması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Takibi ve Tahsilatı Yapılamayan Alacakların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesince verilen hizmetler karşılığında doğan alacakların çeşitli nedenlerle takibinin ve tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.

18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, İşletmenin Yükseköğretim kurumlarında tahsis edilen sermayesinin tahsis amacını gerçekleştirmek üzere kurulan döner sermaye işletmelerini ifade ettiği,

“Gelir ve giderler ile bunların muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8’inci maddesi 10’uncu fıkrasında ise döner sermayeli işletmelerinin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ve bunların yürütülmesinde görevli olanların görev ve sorumluluklarına ilişkin olarak 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı,

Düzenlemesi yapılmıştır.

01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili” başlıklı 8’inci maddesinde işletme gelirlerinin tahakkuku ve takibinin gelir gerçekleştirme görevlilerince, tahsil işlemlerinin ise muhasebe birimlerince yürütüleceği,

“Gerçekleştirme görevlileri ve sorumluluğu” başlıklı 10’uncu maddesi 3’üncü fıkrasında ise, işletme gelirlerinin tahakkuk ve takip işlemlerini gelir gerçekleştirme görevlilerinin yürütecekleri,

“Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde ise, alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesinin idarenin görev ve sorumluluğunda olduğunu, muhasebe yetkilisinin, alacakların takibi için gerekli bilgileri ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü olduğunu, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hâle gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden muhasebe yetkilisinin sorumlu olduğu,

Hükümleri düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, tahsis amacını gerçekleştirmek üzere kurulan Döner Sermaye İşletmesinin gelirlerinin tahakkuku ve takibini gelir gerçekleştirme görevlilerinin yapacağı, alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hâle getirilmesi idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisinin, alacakların takibi için gerekli bilgi ve belgeleri düzenli olarak döner sermaye işletmesine vermekle yükümlü olduğu ve dolayısıyla alacakların takip edilmesinden döner sermaye işletme müdürlüğünün sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan denetimlerde, Döner Sermaye İşletmesine bağlı çalışan bir birim olan Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde (Hastane) genel sağlık sigortası kapsamı içerisinde yapılan hizmetlere ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna faturalandırılamayan hizmetlere ait 2019 ile 2024 yılları arasında toplam 11.294.872,94 TL tutarında alacak bulunduğu görülmüştür. Faturalandırılamama sebepleri incelendiğinde; patoloji ve radyolojiye ilişkin raporların süresinde okunmadığı, Sağlık Uygulama Tebliğine (SUT) ilişkin kodların muayene sırasında yanlış girildiği, yine SUT kodlarına uyulmaması gibi nedenlerle yukarıda belirtilen toplam tutarın faturalandırılamadığı tespit edilmiştir.

Yıllar içerisinde yukarıda belirtilen nedenlere ilişkin herhangi bir çalışma yapılmadığı, hataları azaltmaya yönelik bir sistemin kurulmadığı ve kurum alacaklarının tahsil edilemediği görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, 2025 yılı içerisinde gerekli düzenlemelerin birimlerce yapılacağı ifade edilmiştir.

Bu itibarla, İşletmenin mevzuat hükümleri doğrultusunda yukarıda belirtilen gelirlerin tahsil edilmesini sağlayabilmek amacıyla etkin bir faturalandırma sisteminin kurulması gerekmektedir.