ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda tahsilat oranlarının düşük olduğunu ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11. maddesi, üst yöneticilerin kaynakların etkin ve verimli kullanımından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 61. maddede muhasebe hizmetlerinin gelirlerin tahsilatı ve diğer mali işlemlerin kayıt altına alınması gibi görevleri içerdiği ifade edilmektedir.

Yapılan incelemelerde, takipli alacakların tahsilat oranlarının yıllar içinde %19 ile %43 arasında değiştiği ve takipli alacak tutarlarının arttığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu tespitlere katıldığını ve gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’ndaki tahsilat süreçlerinin daha etkin bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir. Tahsil imkânı bulunmayan alacakların ise kayıttan düşülmesi için gerekli çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.

BULGU: Takipli Alacakların Tahsilat Oranının Düşük Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin 2024 yılı bilançosunda yer alan 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı tutarların tahsil oranının düşük seyrettiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, üst yöneticinin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu olduğu ifade edilmektedir.

Mezkûr Kanun’un “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde;

“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.

Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. (…)” hükmü yer almaktadır.

Mezkûr Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinde ise idare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak hususlar arasında sayılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdarenin 121 Takipli Alacaklar Hesabı ile ilgili olarak yıllar itibarıyla yapmış olduğu tahsilatlara ilişkin oranlar incelenmiş olup idarenin yüzde 19 ile yüzde 43 arasında gerçekleşen tahsilat oranlarına sahip olduğu ve mutlak anlamda takipli alacak tutarlarının da arttığı görülmüştür.

Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı olan tutarın tahsiline yönelik gerekli takibin yeterli düzeyde sağlanması, tahsil imkânı bulunmayanların ise gerekli çalışmanın yapılması suretiyle tespit edilerek kayıttan düşülmesi gerekmektedir.