ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, takipteki alacakların muhasebe sisteminde yer almadığını ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, hukuk birimi tarafından takip edilen taşınmaz kiralamalarına ilişkin tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı’nda kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54. maddesi, bu hesabın tahakkuk ettirilen vergi gelirleri ve diğer gelirlerden kaynaklanan alacakların takibi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 56. maddede takibe alınan alacakların doğru hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yapılan denetimlerde, Üniversite Hukuk Müşavirliği tarafından takip edilen dört icra dosyası ve toplamda 152.513,34 TL tutarındaki takipli alacakların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulguları kabul ederek düzeltme işlemlerinin gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Bu durum, üniversitenin takipteki alacaklarının muhasebe kayıtlarına işlenmesi ve mali tablolarda görünür kılınması gerektiğini göstermektedir.

BULGU: Takipteki Alacakların Muhasebe Sisteminde Yer Almaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Tahsil edilemediği için hukuk birimince takip edilen taşınmaz kiralamalarına ilişkin tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında kayıtlı olmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının niteliğine ilişkin 54’üncü maddesinde bu hesabın; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 56’ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarlarının bir taraftan 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabına alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı; kurumun takibe alınan alacaklarına ilişkin tutarlar (vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirleri) ile bu tutarlara ilişkin tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Üniversite Hukuk Müşavirliği tarafından takip edilmesine rağmen, 2023 yılında 4 adet icra dosyası ve bu dosyalardan oluşan toplam 152.513,34 TL takipli alacağın muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerinein yapılacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak, Üniversite tarafından takipli alacakların muhasebe kayıtlarının yapılması ve söz konusu tutarların mali tablolarda yer almasının sağlanması gerekmektedir.