ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, üniversitenin takipteki alacaklarıyla ilgili önemli bir bulguya ulaşılmıştır. Taşınmaz kira bedellerinin, Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına (121) kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın tahakkuk eden gelirlerden kaynaklanan alacakların takibi için kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, vadesinde ödenmeyen ve Hukuk Müşavirliği tarafından takibe alınan 2.305.302,69 TL tutarındaki kira alacağının, gerekli kaydın yapılmaması nedeniyle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kaldığı belirlenmiştir.

Bu durumun, 01.01.2018 tarihinde uygulamaya alınan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi’ndeki (BKMYBS) teknik aksaklıklardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile konuyu gündeme getirmiş olsa da, sorun henüz çözülmemiştir. Sonuç olarak, tahsil edilemeyen ve icra aşamasına gelen kira alacaklarının 121 no’lu hesapta takip edilememesi, 2021 yılı mali tablolarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının 2.305.302,69 TL fazla, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının ise bu tutar kadar eksik görünmesine neden olmuştur. Bu nedenle, sistemsel sorunların giderilmesi ve ilgili hesaplara doğru kayıtların yapılması, mali tabloların güvenilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Takipteki Bazı Alacaklar İçin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda; takipli alacak haline gelmiş olan taşınmaz kira bedellerinin, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların, bu Hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; İdarenin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tahsil edilemeyen ve Hukuk Müşavirliğince takibe alınan 2.305.302,69 TL tutarındaki kira alacağının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu durumun, 01.01.2018 tarihi itibariyle kullanılmaya başlanan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemindeki (BKMYBS) aksaklıklardan kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresince T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına konu ile ilgili çağrı açılmış olsa da; sorun henüz çözülemediğinden düzeltme kaydı yapılamamaktadır.
Tahsili gerçekleşmeyen ve icra konusu olan kira alacaklarının, BKMYBS’deki sorunlar nedeniyle 121 no’lu hesapta takip edilememesi; 2021 yılsonu mali tablolarında, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının olması gerekenden 2.305.302,69 TL fazla, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının da bu tutar kadar eksik olmasına sebebiyet vermektedir. Dolayısıyla sistemsel sorunların çözüme kavuşturulmasının ve 120 ve 121 no’lu hesaplara, bahse konu tutara ilişkin kayıtların yapılmasının, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir.