ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan taksi duraklarıyla ilgili olarak, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde herhangi bir ihale gerçekleştirilmediği ve geçmişe yönelik ecrimisil talep edilmediği tespit edilmiştir. Bu kanunun 1. maddesi, belediyelerin kiralama işlemlerinin bu hükümler kapsamında olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinin belediye taşınmazları için de geçerli olduğunu vurgulamaktadır.

Ecrimisil, devletin veya özel bütçeli idarelerin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda, işgal tarihinden geriye dönük olarak beş yıl içinde talep edilebilir. İşgalden dolayı zarara uğramış olma şartı aranmaksızın, fuzuli işgalciden ecrimisil talep edilebilir. Ecrimisil ödemeleri yapılmadığında, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanarak tahsilat gerçekleştirilecektir.

Bu bağlamda, belediyenin gelir getirici taşınmazların kiralanması için 2886 sayılı Kanun’a uygun işlemler yapması gerekmektedir. Eğer bir işgal durumu söz konusuysa, ilgili mevzuat çerçevesinde ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının gerçekleştirilmesi, ayrıca taşınmazların tahliyesinin sağlanarak ihale sürecinin başlatılması önem arz etmektedir. Kamu İdaresi, bu bulguları kabul ederek gerekli tespit işlemlerinin yapılacağını belirtmiştir.

BULGU: Taksi Durağı Olarak Kullanılan Taşınmazlara İlişkin İhale Yapılmaması ve Geçmişe Yönelik Ecrimisil Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda olan ve muhtelif lokasyonlarda bulunan taksi duraklarına ilişkin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yapılmadığı ve bugüne kadar ecrimisil alınmadığı görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin kiralama işlemlerinin mezkûr Kanun hükümlerine tabi olduğu açıkça ifade edilmiştir. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiş olup bahsi geçen “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur…” hükmü tesis edilmiştir.

Bu bağlamda, İdarenin, gelir getirici nitelikte olan taşınmazların kiralanması hususunda 2886 sayılı Kanun’a göre iş ve işlemlerini gerçekleştirmesi gerekir. Eğer fuzuli şagil tarafından bir işgal söz konusu ise işgal altındaki alanlara ilişkin mevzuatın öngördüğü şekilde ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının yapılması gerekmekte olup söz konusu taşınmazların tahliyesinin yapılarak 2886 sayılı Kanun’a göre ihale iş ve işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Kamu İdaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup taksi durakları için tespit işlemelerinin yapıldığı ve bulgudaki tespitler doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, taksi duraklarının öncelikle 2886 sayılı Kanun’a istinaden ihale yoluyla kiralanması ve ayrıca aynı Kanun’un 75’inci maddesine istinaden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil alınması gerekmektedir.