ÖZET: Taksi durağı olarak kullanılan taşınmazlarla ilgili olarak, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bulgulara ulaşılmıştır. İlgili raporda, idarenin mülkiyetinde bulunan ve çeşitli lokasyonlarda yer alan dört taksi durağı için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde herhangi bir ihale yapılmadığı ve geçmişe yönelik ecrimisil talep edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyelerin kiralama işlemlerinin bu kanun hükümlerine tabi olduğu gerçeğiyle çelişmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, 2886 sayılı kanunun 75. maddesinin belediye taşınmazları için de geçerli olduğunu belirtmektedir. Bu madde, devletin veya özel bütçeli idarelerin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda ecrimisil talep edilebileceğini ifade eder. Ecrimisil talep edebilmek için idarenin bir zarara uğramış olması gerekmez ve işgal edenin kusuru aranmaz. Ecrimisil ödenmediği takdirde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri devreye girmektedir.

Sonuç olarak, idarenin bu taşınmazları kiralama işlemlerini 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirmesi ve işgal altında bulunan alanlar için ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarını yapması gerekmektedir. Kamu idaresi, bulgulara ilişkin gerekli adımları atacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, söz konusu taksi duraklarının ihale yoluyla kiralanması ve geçmişe yönelik ecrimisil talep edilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Taksi Durağı Olarak Kullanılan Taşınmazlara İlişkin İhale Yapılmaması ve Geçmişe Yönelik Ecrimisil Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarenin mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda olan ve muhtelif lokasyonlarda bulunan 4 adet taksi durağına ilişkin 2886 sayılı kanuna istinaden ihale yapılmadığı ve bugüne kadar ecrimisil alınmadığı belirlenmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, belediyelerin kiralama işlemlerinin mezkûr Kanun hükümlerine tabi olduğu açıkça ifade edilmiştir. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15 inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75 inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiş olup bahsi geçen “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75 inci maddede ise;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

(Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

…” hükmü tesis edilmiştir.

Bu bağlamda, İdarenin, gelir getirici nitelikte olan taşınmazların kiralanması hususunda 2886 sayılı Kanun’a göre iş ve işlemlerini gerçekleştirmesi gerekir. Eğer fuzuli şagil tarafından bir işgal söz konusu ise işgal altındaki alanlara ilişkin mevzuatın öngördüğü şekilde ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının yapılması gerekmekte olup söz konusu taşınmazların tahliyesinin yapılarak 2886 sayılı Kanun’a göre ihale iş ve işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, 4 adet taksi durağı için öncelikle 2886 sayılı Kanun’a istinaden ihale yoluyla kiralanması ve ayrıca aynı kanunun 75 inci maddesine istinaden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere ecrimisil istenmesi gerekmektedir.