|
ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’ne ait taksi duraklarının ihalesiz bir şekilde kullanıldığı ve bu alanlardan herhangi bir bedel alınmadığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, belediyelerin kiralama işlemlerinin bu kanun hükümlerine tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu da bu düzenlemelerin belediye taşınmazları için geçerli olduğunu ifade etmektedir. Ecrimisil uygulamasına dair 75. madde, devletin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda, işgalciden geriye dönük beş yıl içinde ecrimisil alınabileceğini öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresinin sorumluluğundaki 56 taksi durağının, UKOME, encümen ve meclis kararlarıyla tahsis edildiği, ancak bu süreçlerin ihalesiz yürütüldüğü ve bedel tahsil edilmediği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu işlemlerin geçmişte ilgili komisyonlar tarafından gerçekleştirildiğini belirtse de, ihale sürecinin işletilmemesi, taşınmazların adil bir şekilde kiralanmasını engellemektedir. Ecrimisil tahakkuk ettirilmemesi ise kamu kaynaklarının etkin kullanılmamasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, belirtilen mevzuat çerçevesinde, söz konusu taksi duraklarının ihale yoluyla kiralanması ve geriye dönük ecrimisil tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, kamu idaresinin gelir kaybını önleyecek ve kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Taksi Duraklarının İhalesiz Kullandırılması ve Ecrimisil Tahakkuk Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde, tasarrufunda veya sorumluluğunda bulunan taksi duraklarının tamamının ihalesiz olarak kullandırıldığı ve bu alanlardan herhangi bir bedel tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, belediyelerin kiralama işlemlerinin mezkûr Kanun hükümlerine tabi olduğu açıkça ifade edilmiştir. Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde, devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar ile özel bütçeli idarelerin ve mazbut vakıfların taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişiler tarafından işgal edilmesi durumunda, işgalciden geriye dönük beş yılı geçmemek üzere ecrimisil alınacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca, ecrimisil talep edilebilmesi için idarenin zarara uğramış olması veya işgalcinin kusurlu bulunması şartı aranmamaktadır.
İdarenin gelir getirici taşınmazlarının kiralanmasına ilişkin iş ve işlemlerinin 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Ayrıca, fuzuli şagil tarafından işgal edilen alanlara yönelik mevzuat hükümleri doğrultusunda ecrimisil tahakkuk ve tahsil edilmelidir. İşgal edilen taşınmazların tahliyesi sağlanarak 2886 sayılı Kanun çerçevesinde ihale işlemleri gerçekleştirilmelidir.
Yapılan incelemede, kamu idaresinin sorumluluğunda bulunan meydan, yol ve park gibi umuma açık alanlarda yer alan 56 taksi durağının, UKOME, encümen ve meclis kararlarıyla tahsis edildiği, ancak bu tahsisler için herhangi bir ihale süreci yürütülmediği ve mevcut durumda bu durakların hiçbirinden bedel tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; taksi duraklarına ilişkin işlemlerin geçmişte İl Trafik Komisyonu, Belediye Meclisi ve sonrasında UKOME tarafından yürütüldüğü, konuya ilişkin iş ve işlemlerin Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde sürdürüleceği ifade edilmiştir.
İhale süreci işletilmeden ve herhangi bir bedel tahsil edilmeksizin taksi duraklarının kullandırılması, taşınmazların adil ve rekabetçi bir ortamda kiralanmasını engelleyerek mevzuata aykırı uygulamaların sürmesine neden olmaktadır. Ecrimisil tahakkuk ettirilmemesi ise idarenin gelir kaybına uğramasına ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmamasına yol açmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, 56 taksi durağının ihale yoluyla kiralanması, 75’inci madde kapsamında tespit tarihinden geriye dönük beş yılı aşmamak üzere ecrimisil tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.