|
ÖZET: Taksitli taşınmaz satışlarının muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde yapılmadığı, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Denetimlerde, bu satışların 127-Diğer Faaliyet Alacakları ve 227-Diğer Faaliyet Alacakları hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre, bir yıldan uzun sürede tahsil edilmesi gereken tutarların 227 hesabına, bir yıl veya daha kısa sürede tahsil edilmesi gerekenlerin ise 127 hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, satış bedeli ile net değer arasındaki olumsuz farkların giderler hesabına, olumlu farkların ise gelirler hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Fethiye Belediyesi’nin taksitli konut satışlarında, taksitlerin aylık olarak 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedildiği ve tahsilat tamamlandığında konutların kayıtlı değeri üzerinden muhasebe işlemlerinin gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu’nda belirtilen düzeltmelerin 2021 yılında yapılacağı ifade edilmesine rağmen, 2022 yılı denetimlerinde bu düzeltmelerin gerçekleştirilmediği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, 127, 227 ve 252 hesaplarının 2022 yılı bilançosunda gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. |
BULGU: Taksitli Satılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarının Mevzuata Uygun Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Taksitli taşınmaz satış işlemlerinin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı ve 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 99’uncu ve 171’inci maddelerine göre maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda;
• Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıldan uzun bir sürede tahsili gerekenlerin 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenlerin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın ve mevzuatı gereğince diğer kamu idarelerine ayrılması gereken payların 630- Giderler Hesabına, ayrılmış olan birikmiş amortisman tutarının 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç; maddi duran varlığın kayıtlı değerinin ilgili maddi duran varlık hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600-Gelirler Hesabına alacak kaydı,
• 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba alacak, 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına borç kaydı,
• 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydı,
yapılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 252-Binalar hesabının işleyişi ile ilgili 193’üncü maddesinde de benzer hükümler bulunmaktadır.
Belediyenin yaptığı taksitli konut satışlarında ise taksitlerin dönemi geldiğinde aylık olarak 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedilmek suretiyle takip edildiği ve taksitlerin tamamı tahsil edildiğinde de konutların kayıtlı değeri üzerinden 630-Giderler hesabına borç, 252-Binalar hesabına alacak kaydedilmek suretiyle satış işleminin muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Fethiye Belediyesi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu’nda yer alan bulgu ile ilgili gerekli düzeltmenin 2021 yılında yapılacağı belirtilmiştir. Ancak 2022 yılı denetimlerinde yapılan incelemede, konu ile ilgili düzeltme işleminin yapılmadığı ve dolayısıyla 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı, 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı ve 252-Binalar Hesabının 2022 yılı bilançosunda gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.