|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taksitli taşınmaz satışlarıyla ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Raporda, 127/227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesapları’na tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen maddelere göre, taksitli taşınmaz satışlarında tahsil edilmesi gereken alacak tutarlarının doğru hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Kısa vadeli alacaklar 127 Hesabı’na, uzun vadeli alacaklar ise 227 Hesabı’na borç kaydedilmelidir.
Ayrıca, taşınmaz satış bedeli ile net değeri arasındaki farkların doğru muhasebeleştirilmesi de önem arz etmektedir. Olumsuz farklar 630 Giderler Hesabı’na, olumlu farklar ise 600 Gelirler Hesabı’na kaydedilmelidir. Taksitlerin tahsil edilmesi durumunda, bu tutarların 127 Hesabı’ndan düşülmesi ve bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, taksitli satışlara ilişkin alacakların 127 ve 227 No.lu Hesaplarda izlenmediği ve muhasebeleştirmenin hatalı yapıldığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, taksitli taşınmaz satışlarına dair tahakkuk ve tahsil kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi, idarenin bilançosundaki 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nın eksik görünmemesi için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, alacakların vadesine göre doğru hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taksitli Taşınmaz Satışlarında Diğer Faaliyet Alacakları Hesaplarının Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin taksitli taşınmaz satışlarına ilişkin 127/227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesaplarına tahakkuk kayıtları yapılmayanların bulunduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin sırasıyla 127/227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesaplarının işleyişini açıklayan 99’uncu ve 171’inci maddelerine göre; taksitli taşınmaz satılması durumunda bir yıl veya faaliyet döneminde tahsil edilmesi gereken alacak tutarlarının 127 Hesabı’na, daha uzun sürelerde tahsil edilmesi gereken alacakların ise 227 Hesabı’na borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca taşınmazın satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabı’na, olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’na kaydedilmesi, birikmiş amortismanlarının 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndan çıkarılması ve varlığın kayıtlı değeri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerektiği düzenlenmiştir. Taksitler tahsil edildiğinde, bu tutarın 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’ndan çıkış yapılması ve bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından taksitli olarak satışı gerçekleştirilen taşınmazlara ilişkin toplam alacak tutarının vadesine göre 127 ve 227 No.lu Hesaplarda izlenmediği, taksitler ödendikçe 127 No.lu Hesap’tan düşülmesi gerekirken 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’ndan çıkış yapılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 2022 ve önceki yıllarda taksitli satılan taşınmazların satış bedellerinin mevzuata uygun bir şekilde muhasebe hesaplarında izlenmemesi sonucunda, İdarenin bilançosundaki 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı 5.595.012,50 TL eksik görünmektedir.
Taksitli taşınmaz satışına ilişkin tahakkuk ve tahsil kayıtlarının mevzuat hükümleri ve muhasebe ilkeleri dikkate alınarak, tam ve doğru şekilde yapılmasının temini için taksitli olarak satılan taşınmazlardan doğan alacakların, vadesine göre 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nda veya 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.