ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların cins tashihlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesi, cins tashihini mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtları arasındaki uyumsuzluk durumunda tapu kayıtlarının düzeltilmesi olarak tanımlamaktadır. Yönetmelik’in 10. maddesi, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumsuz olması halinde gerekli düzeltmeleri yapma yükümlülüğünü getirmektedir.

Denetim sonucunda, belediyenin taşınmaz envanterinde bazı varlıkların mevcut kullanım şekilleri ile tapu bilgilerinin çeliştiği tespit edilmiştir. Bu durum, bilançoda yer alan maddi duran varlıklar hesaplarının (250-Arazi ve Arsalar, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252-Binalar) hatalı görünmesine yol açmaktadır. Ayrıca, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da benzer bir bulguya yer verilmiş, ancak belediye tarafından herhangi bir düzeltme yapılmadığı gözlemlenmiştir.

Sonuç olarak, tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekilleri doğrultusunda düzeltilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu adım, belediyenin taşınmaz yönetimini daha sağlam bir temele oturtacak ve mali kayıtların doğruluğunu artıracaktır.

BULGU: Tapuda Kayıtlı Bazı Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde cins tashihi; binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerince mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı, kamu idarelerinin taşınmazlarının cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülüğün kullanan idarenin, gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye ait olduğu belirtilmekle birlikte cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların, mevcut kullanım şekilleri ile tapuda kayıtlı bilgilerinin farklı olması halinde, tapu kayıtlarının taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak düzeltilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin taşınmaz envanterinde bulunan bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapuda yer alan bilgilerinin farklı olduğu tespit edilmiştir.
Bu kapsamda yukarıda yer alan değerlendirmeler çerçevesinde, Belediyeye ait bulunan taşınmazların cins tashihlerin yapılmamış olması sebebiyle bilançoda maddi duran varlıklar içerisinde yer alan 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252-Binalar Hesabının kayıt ve tutar olarak hatalı görünmelerine neden olmaktadır.
Bulgu konusu hususa, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verilmiş olup, Belediye tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak söz konusu tapu kayıtlarının, taşınmazların mevcut kullanım şekilleri esas alınarak düzeltilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.