|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversiteye ait tapuda kayıtlı taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığını ortaya koymuştur. Mevzuat gereği, bu taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç bedeli üzerinden değerlerinin belirlenmesi gerekirken, emlak vergisi değeri veya iz bedeli üzerinden kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili maddeleri, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin belgeye dayanarak gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelik, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli ile belirlenemediği durumlarda rayiç değeri üzerinden kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Eğer her iki değer de mevcut değilse, iz bedeli kullanılmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, üniversitenin tapuda kayıtlı taşınmazlarının muhasebe kayıtlarının emlak vergisi değerleri üzerinden yapıldığı ve bu nedenle değer tespitlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, üniversiteye ait taşınmazların muhasebe kayıtlarında maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden görünmemesi, ilgili maddi duran varlık hesaplarının gerçek değerlerini yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Bu durum, taşınmazların değer tespit işlemlerinin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Tapuya Kayıtlı Taşınmazların Değer Tespitlerinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların mevzuat hükümleri gereği maliyet bedeli veya rayiç bedeli üstünden değerlerinin tespit edilmesi gerektiği halde emlak vergisi değeri veya iz bedeli üzerinden kayıtlarda takip edildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise Yönetmelik’in ekinde yer alan Ek-1’in “Tapuda Kayıtlı Taşınmazlar” başlıklı bölümünde yer alan taşınmazlardan tapuda kayıtlı olanların maliyet bedeli ile maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınacağı belirtilmiştir. Tapuda kayıtlı taşınmazın hem maliyet bedeli hem de rayiç değeri belirlenemiyorsa iz bedeli ile kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmazların rayiç değeri, taşınmazın maliki kamu idaresince, başka idarelerin yönetiminde veya kullanımında ise kullanan kamu idaresince belirlenecektir.
Kamu idarelerinin mevcut taşınmazlarının kaydına ilişkin işlemler Yönetmelik’in Geçici 1’inci maddesinde açıklanmış olup maliyet bedeli veya rayiç değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacak olan taşınmazların kaydı, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden, maddede belirtildiği şekliyle yapılacaktır. Yapılması gereken bu işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Dolayısıyla yer verilen mevzuat hükümlerinden 2017 yılı itibariyle tapuda kayıtlı olan taşınmazların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değer veya iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında görünmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin sahip olduğu tapuda kayıtlı taşınmazlarından muhasebe kayıtlarında yer alanların emlak vergisi değerleri üzerinden kaydedildiği ve bu taşınmazlara ilişkin değer tespitlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. Üniversiteye ait tapuya kayıtlı taşınmazların muhasebe kayıtlarında maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden görünmemesi nedeniyle ilgili maddi duran varlık hesapları gerçek değerlerini yansıtmamaktadır.