ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında bazı harçların mevzuatta belirtilen azami tutarların üzerinde belirlendiğini ortaya koymaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 96. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen vergi ve harç tarifeleri, belediye gruplarına göre tespit edilmiştir. Ancak, 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen birçok harç tarifesi, zamanla güncellenmemiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, meclislere, kanunlarda belirtilmeyen hizmetler için ücret tarifesi belirleme yetkisi vermektedir.

Yapılan incelemelerde, 19.08.2024 tarihli ve 39 sayılı karar ile belirlenen harç tarifeleri, 2005/8730 sayılı kararda belirtilen sınırların üzerinde kalmaktadır. Bu tarifeler arasında Kaynak Suları Harcı, Hayvan Kesimi Muayene ve Denetleme Harcı gibi çeşitli harçlar yer almaktadır. Özellikle Gölpazarı Belediyesi için belirlenen tarifeler, 2022/1 seri sıra nolu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde yasal sınırların üstündedir.

Kamu İdaresi, bu durumu meclis toplantısında ele alacaklarını ve harçların yasal sınırlara çekilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, mevzuatta belirtilen sınırların aşılmaması ve harç tarifelerinin yasal çerçevede belirlenmesi gerekmektedir.

BULGU: Tarife Cetvelinde Bazı Harçların Mevzuatta Öngörülen Azami Tutarların Üzerinde Belirlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Kanun’da konusu yapılan harçlar için belediye meclisince yüksek tarife belirlenmiştir.

2464 saylı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Vergi ve harç tarifelerinin tespiti” başlıklı 96’ncı maddesinin A bendindeki Cumhurbaşkanı, bu Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen vergi ve harçların tarifelerini belediye grupları itibarıyla tayin ve tespit eder hükmü gereği alınan 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı bulunmaktadır. Bu karar ile birçok harcın tarifesi belirlenmiş ve daha sonra yeni bir karar ile de değiştirilmemiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun meclisin görev ve yetkilerinin sayıldığı 18’inci maddesinde kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme görev ve yetkisi belediye meclisine verilmiştir.

Yapılan incelemede 2024 yılında kullanılmak üzere Belediye meclisince alınan 19.08.2024 tarih ve 39 sayılı karar ile harçlara yönelik tarife belirlenmiştir. Bu tarifede 2005/8730 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belediye grupları itibarıyla sınırları çizilen Kaynak Suları Harcı, Hayvan Kesimi Muayene ve Denetleme Harcı, Ölçü ve Tartı Aletleri Muayene Harcı, Kayıt ve Suret Harcı, İlk Parselasyon Harcı, İfraz ve Tevhid Harcı, Plan ve Proje Tasdik Harcı, Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyat Harcı, Muayene Ruhsat ve Rapor Harcı ile Sağlık Belgesi Harcı tarifesi belirlenmiştir. Belirlenen bu tarife 2022/1 seri sıra nolu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği’nce 3’üncü grup belediye olan Gölpazarı Belediyesi için ilgili mevzuatın koymuş olduğu sınırın üzerindedir.

Kamu İdaresi cevabında, konunun meclis toplantısında gündeme alınacağı, belediyenin uygulaması gereken harçların düzenlenmesi ve yasal sınırlara çekilmesi konusunun görüşüleceği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir.

Sonuç olarak, Kanun’da harç konusu yapılan hizmetler için mevzuatın koymuş olduğu sınırın üzerinde belediye meclisince tarife belirlenmemesi gerekmektedir.