| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversitelerde taşınır bilgilerini düzeltmek amacıyla yapılan muhasebe kayıtlarında 600 Gelirler ve 630 Giderler Hesapları kullanılmıştır. Bu durum, İdarenin gerçek gelir ve giderinin olmamasıyla birlikte, faaliyet sonuçları tablosunda bu hesapların yüksek görünmesine neden olmaktadır. Taşınır işlemlerindeki düzeltmelerin, kaydi işlemler olmasına rağmen, bu hesaplar kullanılmadan gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taşınır Bilgilerinin Düzeltilmesi Amacıyla Yapılan Muhasebe Kayıtlarında Gelir ve Gider Hesaplarının Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitede, taşınırlara ilişkin bazı bilgilerin sistem üzerinden düzeltilmesi amacıyla gerçekleştirilen işlemlerin muhasebeleştirilmesinde 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının işleyişi düzenlenmiş, borç ve alacak kaydı yapılmasını gerektiren durumlar ayrı ayrı sayılmıştır. Her ne kadar sayılan haller arasında taşınır bilgilerine ilişkin düzeltmelerin nasıl kaydedileceği belirtilmese de önce düzeltilmek istenen varlık hesabına alacak, varsa amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedilerek çıkışı yapıldıktan sonra düzeltilmiş haliyle ilgili varlık hesabınaborç, varsa amortisman tutarı 257 Hesabına alacak kaydı yapılmak suretiyle tekrardan muhasebe sistemine girişi sağlanabilecektir.
Yapılan incelemelerde, aşağıdaki tablolarda gösterildiği üzere taşınırlara ilişkin bazı bilgilerin düzeltilmesi amacıyla yapılan kayıtlarda 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının kullandığı görülmüştür.
Tablo 6: Harcama Biriminin Düzeltilmesi Amacıyla Yapılan Kayda Örnek Yevmiyeler
| Yevmiye No | Hesap Kod | Borç TL | Alacak TL | Hesap Ad | Harcama Birimi Adı |
| 9097 | 253 | 114.274,34 | 0,00 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri | Gebze Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığı |
| 9097 | 600 | 0,00 | 114.274,34 | Mali Olmayan Varlıkların Değer Değişiminden Kaynaklananlar |
Gebze Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığı |
| 13477 | 253 | 0,00 | 114.274,34 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri | Gebze Teknik Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı |
| 13477 | 630 | 114.274,34 | 0,00 | Diğer Sermaye Giderleri | Gebze Teknik Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı |
Tablo 7: Taşınır Bilgilerinin Düzeltilmesi Amacıyla Yapılan Kayıtlara Örnek Yevmiyeler
| Yevmiye No | Hesap Kod | Borç TL | Alacak TL | Hesap Ad |
| 4615 | 253 | 0,00 | 306,80 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler |
| 4615 | 253 | 0,00 | 5.282,00 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri |
| 4615 | 253 | 0,00 | 2.535,11 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri |
| 4615 | 253 | 0,00 | 2.841,38 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri |
| 4615 | 257 | 306,80 | 0,00 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler |
| 4615 | 257 | 5.282,00 | 0,00 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri |
| 4615 | 257 | 2.535,11 | 0,00 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri |
| 4615 | 257 | 1.224,78 | 0,00 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri |
| 4615 | 630 | 1.616,60 | 0,00 | Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Gideler |
| 4616 | 253 | 306,80 | 0,00 | Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler |
| 4616 | 253 | 5.282,00 | 0,00 | Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri |
| 4616 | 253 | 2.535,11 | 0,00 | Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri |
| 4616 | 253 | 2.841,38 | 0,00 | Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri |
| 4616 | 600 | 0,00 | 10.965,29 | Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Çeşitli Gelirler |
İdare tarafından yapılan bu kayıtlar sonucunda oluşan gelir ve gider tutarları tamamen kaydi işlemler olup İdarenin gerçek anlamda bir geliri veya gideri olmadığı gibi yapılan düzeltmelerde İdarenin ayniyatına herhangi bir yeni mal girişi de olmamıştır.
Yukarıdaki tablolarda yer verilen işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları; Faaliyet Sonuçları Tablosunda hem 600 Gelirler hem de 630 Giderler Hesabının olması gerekenden yüksek tutarda görünmesine sebep olduğundan taşınır işlemlerinde yapılacak düzeltme kayıtlarının; kaydi nitelikte de olsa gelir ve gider hesapları kullanılmadan yapılması sağlanmalıdır.