ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınır devir işlemlerinin eksik belgelerle tamamlandığını ortaya koymuştur. Mayıs ayında gerçekleştirilen devir işlemlerinde, taşınırların ilgili belediyenin kayıtlarına girdiğini kanıtlayan Taşınır İşlem Fişi (TİF) belgelerinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Tüzüğü, belediyelere destek verme görevini üstlenirken, Taşınır Mal Yönetmeliği, bedelsiz taşınır devrinin nasıl yapılacağını düzenlemektedir. Bu yönetmelik, taşınırların devri sırasında gerekli belgelerin düzenlenmesini ve ilgili idareye iletilmesini zorunlu kılmaktadır.

Denetim sonuçları, 2.575.377,40 TL değerinde taşınırın, depremden etkilenen belediyelere devredildiğini ancak bu taşınırların kayıt altına alındığını gösteren belgelerin TBB’ye gönderilmediğini göstermektedir. Taşınırların devri, yalnızca TBB personeli veya devralan belediyeden bir personel tarafından imzalanan tutanaklarla gerçekleştirilmiş, gerekli belgelerin eksikliği göz ardı edilmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı olduğu gibi, taşınırların kayıtlara alınmaması ve keyfi kullanıma yol açma riski taşımaktadır.

Kamu idaresi, bu duruma ilişkin belgelerin alınmaya başlandığını belirtmiştir. Ancak, TBB’nin taşınır devir işlemlerinde, ilgili belgelerin zamanında ve eksiksiz olarak sağlanması, mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır. Bu belgelerin çıkış kaydına esas TİF’lere eklenmesi, işlemlerin şeffaflığı ve güvenilirliği açısından gereklidir.

BULGU: Taşınır Devir İşlemlerinin Eksik Belge ile Tamamlanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Mahalli İdare Birliği

Kurum tarafından 2024 yılı Mayıs ayında belediyeler lehine gerçekleştirilen taşınır devir işlemlerine ilişkin kanıtlayıcı belgeler arasında, söz konusu taşınırların ilgili belediyenin kayıtlarına girdiğini gösteren Taşınır İşlem Fişinin (TİF) bulunmadığı görülmüştür.

TBB Tüzüğü’nün “Birliğin görev ve yetkileri” başlıklı 7’nci maddesinde, doğal veya toplumsal olaylardan etkilenen belediyelere destek olmak ve belediyelerin görev alanına giren konularda belediyelere destek vermek Kurumun görevleri arasında sayılmıştır.

İlgili dönemde yürürlükte bulunan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kamu idareleri arasında bedelsiz devir ve tahsis” başlıklı 31’inci maddesinde, ilgili mevzuatla verilen görev ve yetkiye dayanılarak diğer idarelere verilmek üzere temin edilen taşınırların herhangi bir süreye tabi olmaksızın ilgili kamu idaresine bedelsiz devredilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Devir alınan taşınırların girişi” başlıklı 19’uncu maddesinde, kamu idarelerince 31’inci madde hükümlerine göre bedelsiz olarak devir alınan taşınırların, devreden idarenin TİF’inde gösterilen değer esas alınarak düzenlenecek TİF ile giriş kaydedileceği ve bu fişin bir nüshasının yedi gün içerisinde devreden idarenin çıkış kaydına esas TİF’e bağlanmak üzere gönderileceği düzenlenmiş; “Devir suretiyle çıkış” başlıklı 24’üncü maddesinde ise kamu idarelerince 31’inci madde hükümlerine göre bedelsiz olarak devredilen taşınırların çıkışının taşınır işlem fişi düzenlenerek yapılacağı ve devir alan idareden alınan TİF’in düzenlenen bu TİF’in ekine bağlanacağı belirtilmiştir.

10.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği’nde de yukarıda belirtilen hükümler esas itibarıyla korunmuş, Yönetmelik’in 19, 24 ve 31’inci maddelerinde önceki Yönetmelik’le benzer hükümlere yer verilmiştir. Daha önceki Yönetmelik’ten farklı olarak ise “Taşınır İşlem Fişi” ifadesi yerine “Varlık İşlem Fişi” ifadeleri kullanılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; TBB’nin ilgili mevzuat çerçevesinde herhangi bir süreye tabi olmaksızın belediyelere bedelsiz taşınır devri yapabileceği, söz konusu taşınırın devralan belediye tarafından düzenlenecek bir TİF ile giriş kaydının yapılması ve bahsi geçen bu TİF’in bir nüshasının yedi gün içinde TBB’nin çıkış kaydına esas TİF’e eklenmek üzere TBB’ye gönderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Kurum taşınır devir işlemleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; 21.05.2024 tarih ve 2, 3, 4 numaralı Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanaklarına istinaden çeşitli TİF’ler düzenlendiği, bu TİF’ler ile depremden etkilenen belediyelere devredilmek üzere 2.575.377,40 TL değerinde bilgisayar, çalışma masası, çalışma koltuğu ve çamaşır makinelerinin çıkış kayıtlarının yapıldığı ancak söz konusu taşınırların ilgili belediyelerin kayıtlarına girdiğini gösteren ve bu belediyeler tarafından hazırlanarak TBB’ye gönderilmesi gereken TİF’lerin TBB’ye gönderilmediği, buna rağmen devir işlemlerinin tamamlandığı görülmüştür.

Söz konusu taşınırların devrinde, ya yalnızca TBB personeli tarafından ya da bir TBB personeli ile devralan belediyeden bir personel tarafından imzalanmış bir tutanak kullanılmış, taşınırların devralan idarenin kayıtlarına girdiğine ilişkin herhangi bir belge TBB tarafından aranmamıştır. Bu durum, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmesinin yanı sıra, taşınırların keyfi kullanımına ve kayıt dışında kalmasına sebep olabilecektir.

Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa genel manada iştirak edildiği ve hibe edilen malzemelerin ilgili idarenin kayıtlarına girdiğine ilişkin belgelerin alınmaya başlandığı bildirilmiştir.

Sonuç olarak; TBB tarafından gerçekleştirilen taşınır devir işlemlerinde, mevzuatın da öngördüğü şekilde söz konusu taşınırların ilgili idarenin kayıtlarına girdiğini gösteren belgelerin Kuruma gönderilmesinin sağlanması ve bu belgelerin çıkış kaydına esas TİF’lere eklenmesi önem arz etmektedir.