|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin taşınır ambarında yapılan denetimlerde, taşınır kayıt ve muhafaza işlemlerinde mevzuata aykırı durumlar tespit edilmiştir. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde, harcama yetkililerinin taşınırların edinimi, kullanımı ve kayıtlarının şeffaf bir şekilde tutulmasından sorumlu olduğu vurgulanmaktadır. Denetim sonucunda, taşınır kayıtlarında önemli eksiklikler ve hatalar olduğu ortaya çıkmıştır.
Denetim sırasında, hayvan yemleri ve canlı hayvan kayıtları arasında ciddi tutarsızlıklar gözlemlenmiştir. Örneğin, tavuk yeminin 5500 kg eksik olduğu, canlı hayvan kayıtlarında ise 18 adet buzağı yerine 20 adet bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bazı demirbaşların hibe olarak alındığı halde kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli güncellemelerin yapıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin taşınır işlemlerinin, Taşınır Mal Yönetmeliği ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, denetimlerde tespit edilen eksikliklerin acilen giderilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınır İşlemlerinde Eksiklik Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Pilot olarak seçilen Döner Sermaye İşletmesi Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi taşınır ambarında yapılan denetim sonucunda; taşınır kayıt ve muhafaza işlemleri ile ilgili olarak mevzuata aykırı bazı hususların bulunduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde harcama yetkililerinin sorumluğu; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasının sağlanması şeklinde tanımlanmış ve taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerince sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; taşınır kayıt yetkililerinin ambarlarında kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlikleri nedeniyle meydana gelen kayıp ve noksanlıklardan sorumlu olacakları belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 27’nci maddesinin birinci fıkrasında; tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değişmeler nedeniyle oluşan fireler, sayımda noksan çıkan taşınırlar, kaybolma, doğal afetler gibi nedenlerle yok olan taşınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taşınırlar ile canlı taşınırın ölmesi halinde, “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı” ve “Varlık İşlem Fişi” düzenlenerek kayıtlardan çıkarılacağı üçüncü fıkrasında ise; birinci fıkrada belirtilen hallerde kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik olup olmadığı araştırılarak 5’inci madde hükmüne göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması, taşınır kayıtlarının, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulması ve her bir kaydın belgeye dayanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu birimin taşınır işlemlerine ilişkin inceleme ve denetimlerde fiziken gerçekleştirilen ambar gözlem ve sayımında;
– Denetim kapsamında 13.8.2024 tarihinde örnekleme yapılan ambar sayımlarında sebebi anlaşılamayan nedenlerle hayvan yem sayım sonuçlarının kayıtlara göre önemli ölçüde eksik veya fazla olduğu; bu meyanda tavuk yeminin 5500 kg eksik, civciv meyinin 550 kg eksik, yemlik mısırın 160 kg eksik, buzağı büyütme yeminin 150 kg eksik, soyalı hayvan yeminin 150 kg fazla, küspenin 30 kg fazla olduğu,
– Canlı (Hayvan) Taşınır kayıtlarında 18 adet buzağı olduğu, buna karşın yapılan sayımda fiilen 20 adet buzağı bulunduğu; bununla beraber kayıtlara göre erkek ve dişi toplam 18 adet dana olması gerekirken yapılan sayımda 22 adet dana olduğu,
– İki adet buzağının henüz kulak küpesinin takılmadığı,
– Tarım Bilimleri Teknoloji Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren Bor Ayhan Şahenk Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi Çiftlik Binası’nda kullanılan demirbaşların hibe olduğu gerekçesiyle kayıtlarının bulunmadığı, söz konusu demirbaşların barkotlama işlemi yapılarak Tarım Bilimleri Teknoloji Fakültesi taşınır kayıtlarına intikal ettirilmesi gerektiği,
Tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi verdiği cevapta; denetim esnasında yapılan büyükbaş sayımında 2 adet buzağının henüz kapsamlı veteriner taramasından geçmediğinden ve kulak küpesi takılmadığından taşınır kayıtlarına alınmamış olduğu, bununla beraber çağ değişim zamanı gelen 4 adet buzağının taşınır kayıtlarında dana olarak güncellenmesi gerekirken sehven güncellenmediği görülmüş olup derhal güncelleme yapıldığı; ayrıca Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezine hibe olarak verilen ve kayıtlarda olmayan demirbaşların komisyon kurularak Tarım Bilimleri Teknoloji Fakültesinin taşınır kayıtlarına alındığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; ilgili birimin taşınır işlemlerinin yukarıda maddeler halinde sayılan eksikliklerin giderilerek, başta Taşınır Mal Yönetmeliği olmak üzere ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde yürütülmesi gerekmektedir.