|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınır işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar tespit etmiştir. İncelemeler sonucunda, tesis kapsamındaki taşınırların sanal ambarda izlenmediği, bu durumun Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun olmadığı belirlenmiştir. Kurum, envanterinde yer alan güvenlik sistemleri ve diğer taşınırların sanal ortamda takip edilmediğini kabul etmesine rağmen, bu durumu kanıtlayacak belge sunmamıştır. Ayrıca, ortak alanlarda taşınırların kontrolü için gerekli sorumlu atamalarının yapılmadığı ve dayanıklı taşınır listesinin düzenlenmediği de tespit edilmiştir.
Taşınır işlemlerinde, Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen taşınır istek belgesi ve taşınır teslim belgelerinin düzenlenmediği görülmüştür. Harcama yetkilileri, taşınırların etkili ve hukuka uygun yönetiminden sorumlu olmalarına rağmen, bu belgelerin eksikliği nedeniyle işlemler gerektiği gibi yürütülememiştir. Ayrıca, dayanıklı taşınırların sicil numaralarının taşınırların üzerinde kalıcı olarak belirtilmediği ve yıl sonu sayımının yapılmadığı da raporda yer alan diğer bulgulardandır. Sonuç olarak, belirtilen eksiklikler, taşınırların etkili bir şekilde yönetilmesi açısından ciddi zafiyetler oluşturmakta ve bu durum, kamu kaynaklarının verimli kullanımını olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyeye ait taşınırlar için yapılan işlemlerde Taşınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı uygulamaların bulunduğu görülmüştür.
A. Tesis Kapsamında Yer Alan Taşınırların Sanal Ambarda İzlenmemesi
Kurum hesaplarında yer alan ve tesis kapsamında değerlendirilen güvenlik sistemlerinin, personel kart okuyucularının, ses ve görüntü kaydı yapan cihazların izlenmesi için bir sanal ambar bulunmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (j) bendinde; tesis kapsamındaki taşınırların yalnızca elektronik ortamda takip edilebilmesi amacıyla oluşturulan ambar denilerek sanal ambarın tanımı yapılmıştır. Aynı maddenin (u) bendinde; bir makine veya cihazın ürettiği enerjiyi, sesi, görüntüyü ve benzerini ileten, dağıtan veya bir makine veya cihazın gördüğü işi uzağa taşıyan ya da uzaktaki verileri toplayan, kaydeden, makine veya cihazlar arasındaki düzeni sağlayan, birbiriyle entegre makine ve cihazlardan oluşan, gerektiğinde başka yere taşınabilen ve kullanılamaz hâle gelene kadar sanal ambar kayıtlarında takip edilen sistemler denilerek tesis kapsamına giren taşınırların tanımı yapılmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri ile “Tesis” kapsamına giren taşınırların yalnızca elektronik ortamda takip edilmesi amacıyla sanal ambar oluşturulması ve kapsama giren taşınırların sanal ambarda izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kurum envanterinde tesis kapsamında taşınırlar bulunmasına rağmen söz konusu taşınırların sanal ambarda takip edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, tesis kapsamındaki taşınırların sanal ambara kaydedildiğini belirtmiş ancak buna ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.
Kurum envanterinde bulunan kameralı güvenlik sistemlerinin, ses görüntü iletim araçlarının, personel kart okuyucularının, uzaktaki verileri toplayıp kaydeden makinelerinin ve tesis kapsamında değerlendirilen diğer taşınırların elektronik ortamda izlenebilmesi amacıyla sanal ambarın oluşturulması gerekmektedir.
B. Ortak Alan Kullanım Sorumlusunun Belirlenmemesi ve Dayanıklı Taşınır Listesinin Düzenlenmemesi
Büro, oda, garaj gibi ortak kullanım alanlarında yer alan taşınırların kontrolünün ve takibinin sağlanması amacıyla belirlenmesi gereken ortak alan sorumlusu ile söz konusu alanlarda yer alan taşınırların kaydedilmesi gereken dayanıklı taşınırlar listesinin düzenlenmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasının (ç) bendinde; “Dayanıklı Taşınırlar Listesi: Taşınır Kod Listesinde gösterilen taşınırlardan oda, büro, bölüm, geçit, atölye, garaj, servis, bahçe gibi ortak kullanım alanlarına tahsis edilenler için Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlenir. Bunlar için Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmez. Dayanıklı Taşınırlar Listesi, istek yapan birim yetkilisi ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusu tarafından imzalanır.” denilerek, ortak kullanım alanında yararlanılan taşınırlar için Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen Dayanıklı Taşınırlar Listesi’nin düzenleneceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Dayanıklı taşınırların kullanıma verilmesi” başlıklı 23’üncü maddesinde ise; dayanıklı taşınırların, oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj, bahçe ve servis gibi ortak kullanım alanlarına Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlenerek verileceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresi, ortak alan kullanım sorumlusunun belirlendiğini ve dayanıklı taşınır listesinin düzenlendiğini belirtmiş ancak bunlara ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.
Belediyede yapılan incelemelerde, ortak kullanım alanı sorumlusu belirlenmediği görülmüş ve Yönetmelik’in 10’uncu ve 23’üncü maddelerinde örneklendirilen alanlarda ve personelin özel kullanımında olmayan dayanıklı taşınırların hangi mahalde ve hangi birimin sorumluluğunda olduğunun kontrolü açısından önemli olan Dayanıklı Taşınırlar Listesi’nin düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Taşınır İşlemlerinde Taşınır Teslim Belgesi ile Taşınır İstek Belgesinin Düzenlenmemesi
İdarenin taşınır işlemlerinde Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak taşınır istek belgesinin düzenlenmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır mal yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de, taşınır kayıt yetkilileri ile kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere; harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinden sorumludurlar. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde, giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, 32’nci maddesinde, kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin yılsonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği; 10’uncu maddesinde ise, taşınır işlemlerinde, işlem türüne göre taşınır istek belgesi ve taşınır teslim belgelerinin düzenlenmesi gerektiği açıkça izah edilmiştir.
Kamu İdaresi, taşınır istek belge girişlerinin yapıldığını belirtilmiş ancak buna ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.
Harcama birimleri itibariyle taşınırlara ilişkin işlemler incelendiğinde; taşınır teslim belgesi ile taşınır istek belgesinin düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Dayanıklı Taşınırlar Üzerinde Taşınır Sicil Numaralarının Yer Almaması
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde; giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği ve bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği ifade edilmiştir.
Aynı maddenin devamında; “(2) Sicil numarası üç grup rakamdan oluşur. Birinci grup rakam, taşınırın Dayanıklı Taşınırlar Defterinde ayrıntılı izlenmek üzere kaydedildiği taşınır kodundan; ikinci grup rakam, taşınırın giriş kaydedildiği yılın son iki rakamından; üçüncü grup rakam ise taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşur.” denilmektedir.
İdarenin taşınır işlemlerinin incelenmesi neticesinde; dayanıklı taşınırlara Yönetmelik’te belirtilen şekilde sicil numaralarının verilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, taşınırlara ait sicil numaraların bilgisayar programındaki sanal ambarda kayıtlı olduğu belirtilmiştir. Fakat bulgu metninde de bahsedildiği üzere sicil numaraların taşınırlar üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla; dayanıklı taşınırlar defterinde kayıtlı olan ve harcama birimi taşınır yönetim hesabında yer alan bütün dayanıklı taşınırların sicil numaralarının, taşınırların üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Sayım Kurulunun Oluşturulmayarak Yıl Sonu Sayımının Yapılmaması ve Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin Hazırlanmaması
Belediye bünyesinde taşınırların sayımı için bir kurulun oluşturulmadığı, yıl sonu sayımın yapılmadığı ve dolaysıyla Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin hazırlanmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınırların sayımın ne zaman ve ne şekilde yapılacağı ile düzenlenecek belgeler belirtilmiştir.
Taşınır hesaplarına ilişkin yılsonu işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde, taşınır kayıt yetkilisinin de arasında olacağı sayım kurulunun oluşturulmadığı, yılsonu sayım işlemlerinin yapılmayarak taşınırların fiili ve kayıtlı durumlarına ilişkin mutabakatın sağlanmadığı ve Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, sayım kurulunun oluşturulduğu, yıl sonunda sayımın yapılacağı ve Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin hazırlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda konu edilen taşınır işlemlerine yönelik eksiklikler taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanılması ve kontrolünde zafiyetlere neden olacağı değerlendirilmektedir.