ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin bazı birimlerinde taşınır işlemlerinin yürütülmesinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Denetimler sonucunda, Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun olmayan uygulamaların varlığı ortaya çıkmıştır. Yönetmelik, taşınırların ambarlarda muhafaza edilmesi gerektiğini belirtirken, bu taşınırların ilgili belgelere dayalı olarak teslim edilmesi ve iade işlemlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, denetimlerde ambarlarda düzenin olmadığı ve taşınır kayıt sisteminin gerçeği yansıtmadığı gözlemlenmiştir.

Ayrıca, bazı taşınırların ambarda mevcut olmadığı, bazı dayanıklı taşınırların kayıtlarda görünmesine rağmen fiilen bulunmadığı ve ambara giriş çıkışların düzensiz yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, tüketim malzemelerinin kayıtlara yanlış bir şekilde tüketilmiş gibi gösterildiği, bu durumun muhasebe kayıtlarına da yansıdığı belirlenmiştir. Taşınırların yönetimi ve muhafazası konusunda gerekli önlemlerin alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Kamu idaresi, bu sorunların giderilmesi için ilgili harcama birimlerine yazı göndermiş ve iç denetçilerin konuyu araştırması için görevlendirildiği bildirilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanması, bu tür eksikliklerin önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınır İşlemlerinin Yürütülmesinde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversitenin bazı birimlerinde fiili fiziki olarak yapılan denetimler neticesinde Taşınır Mal Yönetmeliğine uygun olmayan iş ve işlemlerin bulunduğu görülmüştür.

18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ambar “kamu idarelerine ait taşınırların kullanıma verilinceye kadar veya kullanımdan iade edildiğinde muhafaza edildiği yer” şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre bizzat kişilere veya birimlerin kullanımına verilen taşınırların ambarlarda fiili olarak bulunmaması, bu taşınırların ilgililere Taşınır Mal Yönetmelik’inin 10’uncu madde kapsamında düzenlenecek belgelerle teslim edilmesi ambarlara iade edilenlerin ise, iade sonrasında ilgili kişiler üzerinden zimmet kaydının düşülmesi gerekmektedir. Yani bu taşınırlardan fiili olarak ambarda bulunmayanların sayım tutanağı kayıtlarında “ambarda” şeklinde gözükmemesi gerekmektedir.

Mezkur Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu ifade edildikten sonra harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği,

Anılan Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları maddeler halinde sayılmış olup, taşınır kayıt yetkililerinin taşınırların ambar veya sahada muhafazası ve kontrolüne ilişkin başlıca görev ve sorumlulukları,

İlgili Yönetmelik’in “Tüketim suretiyle çıkış” başlıklı 22’nci maddesi birinci fıkrasında, tüketim malzemelerinin, Taşınır İstek Belgesi karşılığında düzenlenecek Taşınır İşlem Fişi ile çıkış kaydedileceği,

Mezkûr Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesi ikinci fıkrasında ise, muhasebe kayıtlarında “150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı”nda izlenen tüketim malzemelerinin çıkışlarının üç aylık dönemler itibarıyla kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II’nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesinin en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderileceği,

Hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan Anılan Yönetmelik, 10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği ile değişikliğe uğramışsa da yukarıda yer verilen hükümler aynen korunmuştur.

Üniversitenin bazı birim ve fakülte ambarlarında fiili fiziki olarak yapılan denetimler neticesinde;

– Taşınırların ambarda muhafaza edilmesi ve takip edilmesinde risk ve zafiyetlerin oluştuğu, ambarlarda herhangi bir raf düzeninin bulunmadığı, ambara giriş çıkışların kolaylıkla yapıldığı, ambarın anahtarının yalnızca taşınır kayıt yetkilisinde bulunmadığı,

– Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminde açılan sanal ambar sayısı ile fiili ambar sayısının birbirini tutmadığı,

– Satın alınarak taşınır kayıt sistemine girişi yapılan taşınırların sisteme markasız olarak girişinin yapıldığı,

– Ambarda kayıtlı gözüken bazı dayanıklı taşınırların ambarda mevcut olmadığı,

– Ambar kayıtlarında bulunması gereken taşınırdan daha fazla sayıda taşınırın ambarda bulunduğu, bu taşınırlara ilişkin işlemlerin yapılmamış olduğu,

– Ambarda kayıtlı olmasına rağmen fiili sayımda bulunmayan taşınırların, kişilerin veya ortak kullanım alanlarının kullanımına verildiği ancak ambar kayıtlarından düşülmediği,

– Ambar kayıtlarında gözüken taşınırların fiilen kullanıma verildiğinde taşınır teslim belgesinin düzenlenmediği,

-Ambar kayıtlarında bulunması gereken temizlik bezi, tuvalet kağıtları, sıvı sabun ve deterjan gibi tüketim malzemelerinin taşınır istek belgesi düzenlenmeden ambara gelir gelmez doğruca çıkış kayıt edilerek malzemeler henüz tüketilmemesine rağmen tüketilmiş gibi gösterildiği,

– Muhasebe kayıtlarında 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabında izlenen tüketim malzemelerinin çıkışlarının üç aylık dönemler itibarıyla taşınır II’nci düzey detay kodu bazında muhasebeye gönderildiği ancak bu gönderimde henüz tüketimi yapılmamış malzemelerin de tüketilmiş gibi bildirildiği,

Hususları tespit edilmiştir.

Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin ilgili harcama birimlerine yazı yazıldığı ve bulgu konusu hususların araştırılması amacıyla iç denetçilerin görevlendirildiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, taşınırların yönetimi ve muhafazasına ilişkin Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına dair zorunlu tedbirlerin alınması gerekmektedir.