ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinde taşınır kayıt işlemlerinin yönetmelik hükümlerine uygun yürütülmediğini ortaya koymuştur. İncelenen birimlerde, taşınırların kayıt sistemine alınmadığı ve gerekli taşınır cetvellerinin düzenlenmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5’inci maddesi, harcama yetkililerinin taşınırların edinimi, kullanımı ve kaydının şeffaf bir şekilde tutulmasından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 10’uncu ve 12’nci maddelerde, taşınırların kaydı ve belgelerin düzenlenmesi konusundaki yükümlülükler detaylandırılmıştır.

Döner Sermaye İşletmesi’nin bazı birimlerinde (Diş Hekimliği, Eğitim ve Eczacılık Fakülteleri) taşınırların kayıt altına alınmadığı ve harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetvelinin oluşturulmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından düzenlenmesi gereken idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelinin de eksik olduğu saptanmıştır. 2022 yılı itibarıyla bu eksikliklerin giderilmeye başlandığı belirtilse de, bu düzeltmelerin 2021 yılına herhangi bir etkisi olmamaktadır.

Sonuç olarak, belirtilen eksiklikler, taşınırların takibi ve muhafazasını zorlaştırmakta, ayrıca işletmenin 2021 yılı bilançosundaki taşınır hesaplarının güvenilirliğini sorgulanabilir hale getirmektedir.

BULGU: Taşınır Kayıt İşlemlerinin Yönetmelik Hükümlerine Uygun Yürütülmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermaye İşletmesinin bazı birimlerinde yer alan taşınırların taşınır kayıt sistemine alınmadığı ve İşletme tarafından düzenlenmesi gereken taşınır cetvellerinin düzenlenmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir, 6’ncı maddesinde ise;.taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Dolayısıyla harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar.
Anılan Yönetmelik’in “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; her bir harcama biriminin taşınır kayıt yetkilisi tarafından taşınır mal yönetim hesabının çıkarılması amacıyla “Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli” düzenlemesi gerektiği ve kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılmasına ilişkin ise idare tarafından “İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli”nin düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’inci maddesinde ise; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması gerektiği, taşınır kayıtlarının harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulacağı ve her bir kaydın belgeye dayanmasının şart olduğu düzenleme altına alınmıştır. Bu çerçevede;
-Önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırlar,
-Taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmalar,
-Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalar, miktar ve değer olarak kayıtlara alınarak takip edilecektir.
Yapılan incelemede Döner Sermaye İşletmesinin bazı birimlerinde yer alan taşınırların (Diş Hekimliği Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi, Eğitim Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi, Eczacılık Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi) taşınır kayıt sistemine alınmadığı ve söz konusu birimlerce harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetvelinin düzenlenmediği görülmüştür. Ayrıca İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılmasına ilişkin olarak düzenlenmesi gereken idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelinin de düzenlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından 2022 yılı Ocak ayından itibaren ilgili birimlerde taşınırların kayıtlara alındığı ve ilgili cetvellerin düzenlenmeye başlandığı ifade edilmişse de söz konusu düzeltmelerin 2021 yılına herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak yukarıda yer verilen eksiklikler, taşınırların takibi ve muhafazasını güçleştirmekte ve İşletmenin 2021 yılı Bilançosunda yer alan taşınır hesaplarının güvenirliğine ilişkin kontrollerin yapılmasını engellemektedir.