ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversitelerde taşınır kayıt ve takip uygulamalarında önemli eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Yapılan denetimlerde, Taşınır Mal Yönetmeliği ve ilgili mevzuatın uygulanmasında hatalar tespit edilmiş; hurda taşınırların saklanması ve imhasında gereken özenin gösterilmediği belirlenmiştir. Bu durum, taşınır kayıtlarının eksik, hatalı ve düzensiz tutulmasına yol açmıştır. Ayrıca, Taşınır İşlem Fişi ve teslim tutanaklarında imza eksiklikleri olduğu gözlemlenmiştir. Yönetmeliğin 10. maddesi gereğince, bu belgelerin geçerliliği için ilgili kişilerin isim ve imzalarının eksiksiz yer alması zorunludur.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin ayrı görevler üstlenmesini öngörmesine rağmen, bu ayrımın idare tarafından uygulanmadığı ve görevlerin aynı kişilerce yürütüldüğü tespit edilmiştir. Ayrıca, taşınırların uygun koşullarda saklanmadığı ve kullanılmaz hale gelen taşınırların usulüne uygun muhafaza edilmediği belirlenmiştir. Bu durum, taşınırların değer kaybına uğraması veya kaybolması halinde sorumluluğun tespitini zorlaştırmaktadır.

Sonuç olarak, taşınır yönetiminde yaşanan bu eksiklikler, ilerleyen dönemlerde idarenin etkinliğini olumsuz yönde etkileyebilir. Taşınır Mal Yönetmeliği ve kamu mali yönetimi mevzuatı birlikte değerlendirildiğinde, taşınır yönetiminin idarenin her kademesine sorumluluk yüklediği ve bütüncül bir yaklaşım gerektirdiği anlaşılmaktadır.

BULGU: Taşınır Kayıt ve Takip Uygulamalarında Eksiklikler Bulunması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite genelinde yerinde yapılan denetim ve incelemelerde Taşınır Mal Yönetmeliği ve ilgili mevzuatın uygulanmasında eksiklikler olduğu, hurda taşınırların saklanması ve imhasında gereken özenin gösterilmediği tespit edilmiş ve bu nedenle Taşınır kayıtlarının tam, doğru ve eksiksiz tutulması konusunda sistematik bazı hataların mevcut olduğu görülmüştür.
Taşınır İşlem Fişi ve teslim tutanaklarında teslim eden ve alan imzaları eksiktir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde tutulması gereken defter ve kayıtlara esas teşkil eden belgelerin nev’i ve şekline ilişkin esaslara yer verilmiştir. Taşınır İşlem Fişi ve ilgili tutanakların da yönetmeliğe uygun biçimde kayda esas teşkil eden belgelerden sayılması için bu belgeler üzerinde ilgililerin isim ve imzalarının eksiksiz yer alması gerekmektedir.
Mezkur yönetmeliğin 12’inci maddesinde ise kayıtların belgelere dayandırılması mecbur tutulmuştur. Bahsi geçen imzaların yer almadığı belgeler mevzuata uygun düzenlenmemiş sayılacağından taşınır işlemlerinde kayıt ve defterlere dayanak teşkil edemezler.
Taşınır Mal yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 22.04.2016 tarih ve 29692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış ve 01.03.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu değişiklik neticesinde Taşınır Kayıt ve Taşınır Kontrol yetkilisi iki ayrı yetki ve sorumluluk taşıyan görevli olarak tanımlanmıştır ancak idarece bu ayrıma uygun görevlendirilmelerin yapılmadığı ve bu görevlerin halen aynı kişiler uhdesinde bulunduğu tespit edilmiştir.
Hem dayanıklı taşınır hem de stok niteliği taşıyan mal ve malzemelerin sayıma uygun şekilde ve malzemenin doğası gereği saklanması gereken koşullarda saklanmadığı ve bu nedenle ekonomik ömürlerinin kısaldığı tespit edilmiştir. Bir kamu kaynağı olarak değerlendirilen taşınırların da elde edilmesi, saklanması ve kullanımında ve ayrıca ambarların stok yönetiminde azami özenin gösterilmediği görülmektedir.
Kullanılamaz hale gelen taşınırların usulüne uygun olarak muhafaza edilmediği ve Kurumun Hurda Ambarının olmadığı tespit edilmiştir. Hurda kavramı, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde tanımlanmaktadır. Bu tanımdan hareketle çeşitli gerekçelerle kullanım dışı bırakılan taşınırların Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri gereğince kayıtlardan çıkartılması ve imha edilmesi de dahil taşınır sürecinin tüm aşamalarında mevzuata uygun biçimde saklanması ve kayda alınması gerekmektedir. Hurda taşınırların muhafazasındaki bu eksiklikler bir yandan sayım tutanaklarının güvenirliğini azaltmış; diğer yandan bu taşınırların değer düşüklüğüne uğraması veya yok olması durumunda sorumluluğun tespitini imkânsız hale getirmiştir.
Özetle, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin Sorumluluk başlıklı 5’inci maddesinde, taşınır yönetiminde bütüncül bir sorumluluk yaklaşımı benimsenmiş ve ifade edilmiştir.
İlgili tespitlerden anlaşılacağı üzere, taşınır yönetimindeki bu eksikliklerin ilerleyen dönemlerde idarenin taşınır yönetiminde kümülatif bir etkinsizliğe yol açması mümkündür. Her ne kadar idare tarafından taşınır yönetiminde iyileştirme çalışmaları yapıldığı belirtilmişse de, bu hususta düzeltme kayıtlarına erişilememiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği ve kamu mali yönetimi mevzuatı beraber değerlendirildiğinde, taşınır yönetiminin harcama yetkilisinden taşınır yetkililerine kadar idarenin her kademesine sorumluluk yüklediği ve bütüncül olarak ele alınması gerektiği açıktır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr