ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler arasında gerçekleştirilen taşınır mal devirlerinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı’nın kullanılmadığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki maddi duran varlık aktarımlarının bu hesap aracılığıyla kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, maddi duran varlıkların devri sırasında, devreden ve devralan muhasebe birimlerinin kayıt işlemleriyle ilgili düzenlemeler de mevcuttur.

Yapılan incelemeler, harcama birimleri arasında bedelsiz taşınır devirlerinde yalnızca taşınır kaydının ve birikmiş amortisman tutarının aktarılması gerektiği halde, 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı’nın kullanıldığını göstermiştir. İlgili idare, bu bulgulara katıldığını ve merkez dışı harcama birimlerine gerekli bilgilerin iletildiğini, ayrıca gerekli önlemlerin alındığını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, mali tabloların taşınır varlıklarla ilgili doğru ve güvenilir bilgi sunabilmesi için, harcama birimleri arasında yapılan taşınır mal devirlerinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı’nın etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınır Mal Devirlerinde Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Harcama birimleri arasında yapılan taşınır mal devirlerinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 170’inci maddesinde; aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki maddi duran varlık aktarmalarının muhasebe birimleri arası işlemler hesabına kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının, 254 Taşıtlar Hesabının ve 255 Demirbaşlar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 178, 180 ve 182’nci maddelerinde, maddi duran varlıklar grubundaki hesaplara kayıtlı maddi duran varlıklardan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin harcama birimleri arasında bedelsiz olarak devredilenlerin, devreden muhasebe birimince kayıtlı değerleri üzerinden ilgili olduğu hesaba alacak, 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına borç, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarlarının aynı hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu maddi duran varlıkları devralan muhasebe birimince ise kayıtlı değerleri üzerinden ilgili olduğu hesaba borç, 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarlarının aynı hesaba borç, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemeler neticesinde, harcama birimleri arasındaki bedelsiz taşınır devirlerinde, sadece ilgili taşınır kaydının ve taşınıra ilişkin birikmiş amortisman tutarının ilgili harcama birimlerine aktarılması gerekirken, 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.

İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların merkez dışı harcama birimlerine bildirildiği ve gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, mali tabloların taşınırlara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen, harcama birimleri arasında yapılan taşınır mal devirlerinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanılması gerekmektedir.