|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin taşınır mal işlemlerinde mevzuata uyum eksikliklerini ortaya koymaktadır. İncelemeler sonucunda, taşınır işlemlerinin sorumlularının belirlenmediği, dayanıklı taşınırların numaralandırılmadığı ve yıl sonlarında sayım kurullarının oluşturulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve buna dayanan Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınırların kaydı, muhafazası ve yönetimi için belirli esaslar getirmektedir. Ancak, bu düzenlemelere uyulmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, harcama yetkililerinin taşınırların yönetiminden sorumlu olduğunu belirtmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, harcama yetkililerinin taşınır kayıt ve kontrol yetkililerini belirlemediği, bu nedenle taşınır hesaplarının doğru bir şekilde yönetilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca, dayanıklı taşınırların numaralandırılmaması ve yıl sonu sayımlarının yapılmaması, taşınırların fiili durumları ile kayıtları arasında tutarsızlıklara yol açmaktadır. Sonuç olarak, taşınır mal işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi için, her harcama biriminin sorumluluklarını yerine getirmesi ve gerekli kayıt sistemlerini oluşturması gerekmektedir. Taşınırların numaralandırılması ve düzenli sayımların yapılması, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Taşınır Mal İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından taşınır işlemleri için tespit edilmesi gereken sorumluların belirlenmediği, dayanıklı taşınırlara ilişkin numaralandırma yapılmadığı ve yıl sonlarında sayım kurullarının oluşturulmayarak taşınırların fiili sayımlarının yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde taşınırlara ilişkin genel hükümlere yer verilmiş olup Kanun maddesine dayanılarak Taşınır Mal Yönetmeliği düzenlenmiştir.
Yönetmelik’te kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların geçici tahsisine ilişkin esas ve usuller belirlenmiştir.
Bu kapsamda, Belediyede taşınır kayıtları, yönetimi, muhafazası ve kullanımı üzerine yapılan incelemelerde ayrıntıları aşağıda gösterilen mevzuata aykırı hususlara rastlanmıştır.
A) Taşınır İşlemleriyle İlgili Görevli Personelin Belirlenmemesi
Mevzuata göre taşınır iş ve işlemlerinde sorumlulukları bulunan görevlilerinin belirlenmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu bulundukları belirtildikten sonra taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisi aracılığıyla yerine getirecekleri hüküm altına alınmıştır.
İlgili Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde ise, taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkililerine ilişkin açıklamalar yapılmış, harcama yetkililerince taşınır kayıt ve taşınır kontrol yetkililerinin belirleneceği, söz konusu iki görevin aynı kişide birleşemeyeceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 7’nci maddesinde taşınır konsolide görevlisinin görevine ilişkin açıklamalar yapıldıktan sonra mali hizmetler birimine bağlı olarak görev yapacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, her harcama yetkilisinin sorumluluğunda bulunan taşınırlara ilişkin kayıtların Yönetmelik’e uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması için taşınır kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisini belirlemesi gerekmekte olup mali hizmetler birimine bağlı taşınır konsolide yetkilisinin de belirlenerek İdarenin her bir harcama birimi bazında hazırlanan taşınır hesaplarını birleştirmek suretiyle konsolide etmesi gerekmektedir.
Ancak, İdarenin taşınır iş ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, harcama yetkililerince taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin belirlenmediği, alımı yapılan taşınırların kontrolünün kayıt yetkilisi olarak Destek Hizmetleri Biriminde görev yapan tek bir memur tarafından sağlandığı, taşınır hesaplarının konsolide edilmesi için mali hizmetler birimine bağlı bir taşınır konsolide yetkilisinin bulunmadığı, harcama birimlerince hazırlanan taşınır hesapları ile bunların konsolide edildiği Taşınır Mal Yönetim İcmal Cetvelinin program yazılımı ile otomatik olarak herhangi bir kontrol işlemi olmadan yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, taşınır iş ve işlemlerinde sorumlulukları bulunan taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkililerinin harcama birimi bazında, harcama birimleri itibarıyla düzenlenen taşınır hesaplarının konsolidesinin sağlanması için ise mali hizmetler birimine bağlı taşınır konsolide yetkilisinin belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
B) Dayanıklı Taşınırların Numaralandırılmaması
İdarenin kullanımında bulunan dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği görülmüştür.
Yukarıda anılan Yönetmelik’in “Dayanıklı taşınırların numaralandırılması” başlıklı 36’ncı maddesinde, giriş kaydı yapılan taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği, bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği ve sicil numarasının üç grup rakamdan oluşacağı hükmüne yer verilmiştir.
Madde hükmü uyarınca, İdare tarafından alımı yapılarak kullanıma alınan dayanıklı taşınırların her birine belirtildiği üzere üç gruptan oluşan bir sicil numarası verilmeli ve bu numaralar, taşınırların üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmelidir.
Ancak, İdarenin kullanımında bulunan masa, sandalye, dolap, vb. dayanıklı taşınırlarına üç gruptan oluşması gereken sicil numarası verilerek numaralandırılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, İdarenin kullanımında bulunan her bir dayanıklı taşınırına ilişkin mevzuata uygun olarak sicil numarası vererek numaralandırması ve numaralandırmanın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırmak suretiyle kalıcı hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Sayım Kurullarının Oluşturulmayarak Yıl Sonu Sayımlarının Yapılmaması
İdarenin, mali yıl sonunda taşınır sayım kurularını oluşturmadığı, dolayısıyla taşınır sayımlarını da gerçekleştirmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde;
-Kamu idarelerine ait taşınırların, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımlarının yapılacağı, taşınır sayımlarının, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından gerçekleştirileceği,
-Sayım kurulunca, ambarda bulunduğu veya ambardan çıktığı halde belgesi düzenlenmeyen ve kayıtları yapılmadığı belirlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin taşınır kayıt yetkilisine yaptırılacağı, Sayım Tutanağının “Kayıtlara göre ambardaki miktar” sütununun, defter kayıtları esas alınarak doldurulacağı ve ambarlardaki taşınırların fiilen sayılarak ve bulunan miktarların Sayım Tutanağının “Ambarda bulunan miktar” sütununa kaydedileceği, akabinde oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırların dayanıklı taşınırlar listeleri esas alınarak sayılacağı ve sayım sonuçlarının sayım tutanağında gösterileceği,
-Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanması ile sayım kurulu tarafından taşınır sayım ve döküm cetvelinin düzenleneceği, bu cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturduğu ifade edilmiştir.
Taşınır hesaplarına ilişkin yıl sonu işlemleri üzerinde yapılan incelemede, taşınır kayıt yetkilisinin de bulunacağı sayım kurulunun oluşturulmadığı görülmüştür. Ayrıca yıl sonu sayım işlemlerinin yapılmayarak taşınırların fiili ve kayıtlı durumlarına ilişkin mutabakatın sağlanmadığı ve taşınır sayım ve döküm cetveli eki sayım tutanağının usulüne uygun olarak hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, taşınırların yıl sonlarında harcama birimi bazında oluşturulacak sayım kurulları ile sayılması ve kayıtların sayım sonuçları ile uygunluğunun sağlanarak taşınır sayım ve döküm cetvelinin oluşturulması gerektiği değerlendirilmektedir.