|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınır mal yönetim hesap cetvelindeki devir tutarları ile bilanço ve mizan tutarlarının birbirini tutmadığı tespit edilmiştir. 10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe yetkililerinin taşınır işlemlerine dair kayıtları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlemekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Harcama birimleri tarafından hazırlanan cetvellerin uygunluğunun kontrol edilmesi ve onaylanması da muhasebe yetkililerinin sorumluluğundadır.
Yönetmelikteki düzenlemelere göre, taşınır mal yönetim hesabının denetimi harcama yetkilileri tarafından yapılmalı ve taşınır kayıt yetkilisi, harcama birimlerine ait cetvelleri hazırlamalıdır. Ayrıca, taşınır kontrol yetkilileri, kayıtların ve belgelerin mali tablolara uygunluğunu kontrol ederek imzalamalıdır. Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre, ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlar gibi varlıkların yönetim hesapları ile bilanço ve mizan arasında uyum sağlanması gerekmektedir. Denetim sonucunda, taşınır mal yönetim hesabı ile mali tablolar arasında önemli uyumsuzluklar ortaya çıkmıştır. Örneğin, ilk madde ve malzeme hesabında 139,53 TL, tesis, makine ve cihazlar hesabında 23.091.382,90 TL, taşıtlar hesabında 414.323.168,39 TL ve demirbaşlar hesabında 111.238.752,31 TL’lik farklar gözlemlenmiştir. İdare, 2025 yılında bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştireceğini belirtmiştir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli Tutarları ile Bilanço ve Mizanın Uyuşmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli’nde yer alan devir tutarları ile mizan ve bilanço tutarlarının birbirini tutmadığı görülmüştür.
10.10.2024 tarih ve 32688 Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde; taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanılarak çıkarılmış ilgili muhasebe düzenlemeleri ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muhasebe yetkilileri tarafından yapılacağı, muhasebe yetkililerinin, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Taşınır Mal Yönetim Hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde, taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.
Yönetmelik’in “İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile icmal cetveli” başlıklı 35’inci maddesinde ise, merkezdeki taşınır konsolide görevlilerince; merkez ve taşra harcama birimleri itibarıyla düzenlenen harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetvellerinin öncelikle I’inci düzey detay kodu itibarıyla ayrı ayrı birleştirilmek suretiyle İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli, taşınır hesap grupları itibarıyla birleştirilmek suretiyle de İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelinin hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile bilanço ve mizanın uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda detayı yer alan bahis konusu uyumsuzluklar tespit edilmiştir.
Tablo 8: Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile Mali Tabloların Uyumsuzluğu Tablosu
| Hesap Kodu | Hesap Adı | Taşınır İcmal (A) | Mizan ve Bilanço (B) | Fark (B-A) |
| İlk Madde ve Malzeme Hesabı | 3.377.057,81 | 3.377.197,34 | 139,53 | |
| Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı | 365.768,54 | 23.457.151,44 | 23.091.382,90 | |
| Taşıtlar Hesabı | 1.230.011,71 | 415.553.180,10 | 414.323.168,39 | |
| Demirbaşlar Hesabı | 1.828.748,04 | 113.067.500,35 | 111.238.752,31 | |
| Genel Toplam | Genel Toplam | 6.801.586,10 | 555.455.029,23 | 548.653.443,13 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; 2025 yılında bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile bilanço ve mizanın uyumlu olması gerekmektedir.