ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli’nde yer alan devir tutarları, bilanço ve mizan tutarlarıyla uyuşmamaktadır. 10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhasebe yetkililerinin taşınır işlemlerine dair kayıtları Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak tutmalarını ve harcama birimleri tarafından hazırlanan cetvellerin doğruluğunu kontrol etmelerini öngörmektedir. Bu durum, taşınır mal yönetim hesabının denetim açısından uygun bir şekilde hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Denetim sonucunda, taşınır mal yönetim hesabı ile mali tablolar arasında önemli bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. Özellikle, bilançoda yer alması gereken maddi duran varlık hesapları toplamda 5.995.279,96 TL eksik görünmektedir. Bu durum, ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ile demirbaşlar gibi varlıkların hesaplarının doğru bir şekilde yönetilmediğini ortaya koymaktadır.

İlgili denetim bulguları üzerine, idare tarafından gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, taşınır mal yönetim hesabı ile bilanço ve mizan arasında sağlıklı bir uyumun sağlanması kritik öneme sahiptir.

BULGU: Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli Tutarları ile Bilanço ve Mizanın Uyuşmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli’nde yer alan devir tutarları ile mizan ve bilanço tutarlarının birbirini tutmadığı görülmüştür.

10.10.2024 tarih ve 32688 Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde; taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanılarak çıkarılmış ilgili muhasebe düzenlemeleri ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muhasebe yetkilileri tarafından yapılacağı, muhasebe yetkililerinin, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Taşınır Mal Yönetim Hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde, taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.

Yönetmelik’in “İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile icmal cetveli” başlıklı 35’inci maddesinde ise, merkezdeki taşınır konsolide görevlilerince; merkez ve taşra harcama birimleri itibarıyla düzenlenen harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetvellerinin öncelikle I’inci düzey detay kodu itibarıyla ayrı ayrı birleştirilmek suretiyle İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli, taşınır hesap grupları itibarıyla birleştirilmek suretiyle de İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelinin hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile bilanço ve mizanın uyumlu olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda detayları görüldüğü üzere Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli’nde yer alan devir tutarları ile mizan ve bilanço tutarlarının birbirini tutmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda bilançoda ilgili maddi duran varlık hesapları (150, 253, 254 ve 255 no.lu hesaplar ) bilançoda olması gerekenden toplamda 5.995.279,96 TL eksik görünmektedir.

Tablo 8: Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile Mali Tabloların Uyumsuzluğu Tablosu

Hesap Kodu Hesap Adı Taşınır İcmal (A) Mizan ve
Bilanço (B)
Fark (B-A) (TL)
İlk Madde ve 72.788.089,74 6.232.842,06 -66.555.247,68
Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 7.186.760,99 8.388.933,85 1.202.172,86
Taşıtlar Hesabı 29.065.592,46 86.891.988,08 57.826.395,62
Demirbaşlar Hesabı 1.279.093,21 2.810.492,45 1.531.399,24
Genel Toplam Genel Toplam 110.319.536,40 104.324.256,44 -5.995.279,96

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulgu doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, ilk madde ve malzemeler, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile bilanço ve mizanın uyumlu olması gerekmektedir.