|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasında belirgin bir uyumsuzluk tespit edilmiştir. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde taşınır işlemlerini düzenleyen Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun olarak menkul kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda hesaplarını düzenlemekle yükümlüdür. Yönetmelik, taşınırların edinimi, kullanımı ve kontrolü ile ilgili sorumlulukları harcama yetkililerine yüklemekte ve bu kayıtların şeffaf bir şekilde tutulmasını sağlamaktadır.
Denetim sonucunda, taşınır mal yönetim hesabındaki tutarların muhasebe kayıtlarıyla örtüşmediği ortaya çıkmıştır. Özellikle, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı’nda önemli tutar farklılıkları gözlemlenmiştir. Bu durum, taşınır kayıtlarının ve takibinin etkin bir şekilde yürütülmediğini göstermektedir. Kamu İdaresi, bu uyumsuzlukla ilgili gerekli düzeltici adımları atacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınır mal yönetim hesabı ile muhasebe kayıtları arasındaki tutarsal farklılıklar, idarenin mali kayıtlarının güvenilirliğini sorgulatmaktadır. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Muhasebe Kayıtları Arasında Uyumsuzluk Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelinde yer alan taşınırlara ilişkin tutarlar ile mali tablolarda yer alan tutarlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine istinaden çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca menkul kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda Taşınır Mal Yönetim Hesabını tanzim etmekle yükümlü kılınmışlardır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan harcama yetkilileri sorumlu tutulmuştur. Ayrıca harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının ilgili mercilere gönderilmesi görevini taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği de hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinin altıncı fıkrasında; taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkililerinin, düzenledikleri ve imzaladıkları belge ve cetvellerin doğruluğundan harcama yetkilisine karşı birlikte sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde; taşınır mal yönetim hesabının, önceki yıldan devredilen, yılı içinde giren, çıkan ve ertesi yıla devredilen taşınırlar ile yılsonu sayımında bulunan fazla ve noksanları gösterir şekilde taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanması gerektiği, taşınır mal yönetim hesabının; yılsonu sayımına ilişkin sayım tutanağı, taşınır sayım ve döküm cetveli, harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetveli ile yılsonu itibarıyla en son düzenlenen varlık işlem fişinin sıra numarasını gösteren tutanaktan oluşacağı ve harcama yetkilisince fiili durumu doğru yansıtması, muhasebe yetkilisince de muhasebe kayıtlarına uygunluğu bakımından kontrol edilerek onaylanması gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, idare taşınır mal yönetim hesabı ayrıntılı icmal cetvelinde görünen tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların birbiriyle uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, denetlenen Kamu İdaresinde bu tutarların uyuşmadığı, taşınır kayıtlarının ve takibinin sağlıklı bir şekilde işlemediği tespit edilmiş olup hesap bazında aradaki farklılıklara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 10: Muhasebe Kayıtları ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli Arasındaki Tutar Farklılıkları
| Taşınır Hesap İsimleri | Bilançoda Yer Alan Tutarlar (TL) |
İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelinde Yer Alan Tutarlar (TL) | Fark (TL) |
| 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı | 8.755.975,97 | 6.896.080,35 | 1.859.895,62 |
| 254 Taşıtlar Hesabı | 32.654.825,09 | 25.514.600,86 | 7.140.224,23 |
| 255 Demirbaşlar Hesabı | 1.882.834,83 | 1.535.860,72 | 346.974,11 |
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların başlatılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, icmal cetveli ile bilançodaki tutarların farklı olması nedeniyle 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı 1.859.895,62 TL, 254 Taşıtlar Hesabı 7.140.224,23 TL ve 255 Demirbaşlar Hesabı ise 346.974,11 TL fazla görünmektedir. Bu durum, taşınır kayıtlarının ve takibinin sağlıklı bir şekilde işlemediğini ortaya koymaktadır.