|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Belediyesi’nin Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda bu kayıtları düzenlemekle yükümlüdür. Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınırların tanımından kayıt altına alınma süreçlerine kadar detaylı hükümler içermektedir. Ancak yapılan incelemelerde, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı’nda önemli tutarsal farklılıklar gözlemlenmiştir.
İlgili cetvel ve muhasebe kayıtları arasında 36.279.676,15 TL, 25.038.936,91 TL ve 18.761.827,79 TL tutarında hatalar belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu uyumsuzlukların enflasyon farklarından kaynaklandığını ve gerekli düzeltmelerin yapıldığını belirtmiştir. Ayrıca, enflasyon farklarının kayıtlara işlenmesi için çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir. Kamu İdaresi, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla taşınırların kayıt ve takip işlemlerini ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirmeli ve Taşınır Mal Yönetim İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasındaki tutarsal farklılıkları ortadan kaldırmalıdır. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelindeki Taşınır Tutarları ile Muhasebe Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinde, Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlı tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki bakiyelerin uyuşmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmışlardır.
18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, tüketim malzemeleri, makine ve cihazlar ile demirbaşlar taşınır olarak tanımlanmış;
“Belge ve Cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde taşınır yönetim hesabını oluşturan cetvellere ayrıntılı olarak yer verilmiş;
“Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelerine ait taşınırların nasıl kayıt altına alınacağı ve nasıl takip edileceği belirtilmiş;
“Kayıt Zamanı, Kayıt Değeri ve Değer Tespit Komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş yapılacağı; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde ne şekilde çıkış kaydedileceği ayrıntılı şekilde açıklanmış;
“Taşınır Giriş ve Çıkış İşlemlerinin Muhasebe Birimine Bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu, muhasebe yetkililerinin ise kendilerine gönderilen taşınır işlemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarını tutması gerektiği belirtilmiş;
“Taşınır Mal Yönetim Hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde ise taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelinde yer alan tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların birbiriyle uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde; ayrıntıları aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere ilgili cetvel ve muhasebe kayıtları arasında 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı’na ilişkin uyumsuzluklar olduğu tespit edilmiştir.
Tablo 8: Bilanço ve Taşınır İcmal Cetveli Karşılaştırılması
| Taşınır Hesap Kodu | Taşınır Mal Yönetimi İcmal Cetvelindeki Tutar (TL) |
Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tutar (TL) | Fark (TL) |
| 10.527.479,80 | 46.807.155,95 | 36.279.676,15 | |
| 5.374.187,59 | 30.413.124,50 | 25.038.936,91 | |
| 7.465.907,82 | 26.227.735,61 | 18.761.827,79 |
Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelindeki tutarlar ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluk, Bilançoda 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda 36.279.676,15 TL, 254 Taşıtlar Hesabı’nda 25.038.936,91TL, 255 Demirbaşlar Hesabı’nda ise 18.761.827,79 TL tutarında hataya neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen taşınırlarla ilgili hataların enflasyon farklarından kaynaklandığı, gerekli düzeltmelerin yapıldığı ve enflasyon farklarının kayıtlara işlenebilmesi için çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi üretmesini sağlamak amacıyla söz konusu taşınırlara yönelik kayıt ve takip işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılarak Taşınır Mal Yönetim İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi gerekmektedir.