|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınır mal yönetimi hesapları incelendiğinde, Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelinde yer alan tutarların bilanço ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda bu hesapları düzenlemekle yükümlüdür. Yönetmelikte, taşınırların giriş ve çıkış işlemlerinin nasıl kaydedileceği ve muhasebe birimine bildirilmesi gerektiği detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Taşınır Kesin Hesap Cetvelinde yer alan devir tutarları ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluklar olduğu görülmüştür. Örneğin, ilk madde ve malzeme, tesis, makina ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlar hesapları arasında önemli tutar farklılıkları bulunmaktadır. Bu durum, taşınırların kayıt ve takip işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, taşınır işlemlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesi ve kontrol edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelinde Kayıtlı Taşınır Tutarları ile Bilançoda Yer Alan Tutarların Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlı tutarlar ile muhasebe kayıtlarında yer alan tutarların uyumsuz olduğu görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yıl sonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmışlardır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş yapılacağı; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde ne şekilde çıkış kaydedileceği ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde, ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu, muhasebe yetkililerinin ise kendilerine gönderilen taşınır işlemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarını tutması gerektiği; “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde, taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.
Ayrıca Yönetmelik’in “Muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde, muhasebe yetkililerinin, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra, harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumlu olduğu ifade edilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, İdare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetvelinde yer alan tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların birbiriyle uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Taşınır Kesin Hesap Cetvelinde yer alan devir tutarları ile taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli ile bilanço arasındaki farklar gösterilmiştir.
Tablo 8: Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Bilanço Arasındaki Farklar
| İlgili Hesap | Bilançoda Yer Alan Tutar(TL) | Taşınır İcmal Cetvelinde Yer Alan Tutar(TL) | Fark(TL) |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 161.281,40 | 6.500,00 | 154.781,40 |
| 253 Tesis,Makina ve Cihazlar | 11.109.572,58 | 10.458.916,14 | 650.656,44 |
| 254 Taşıtlar | 19.042.309,22 | 18.911.909,05 | 130.400,17 |
| 255 Demirbaşlar | 623.227,08 | 523.259,49 | 99.967,59 |
Mevcut durumda Bilançoda yer alan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı 154.781,40 TL, 253-Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı 650.656,44 TL, 254-Taşıtlar Hesabı 130.400,17 TL ve 255-Demirbaşlar Hesabı 99.967,59 TL fazla olarak görünmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, taşınırlara yönelik kayıt ve takip işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılarak Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.