|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetvellerindeki kayıtlı tutarların, muhasebe kayıtlarıyla uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde taşınır kayıtlarını düzenlemekle yükümlüdür. Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınırların nasıl kaydedileceği ve takip edileceği konularında ayrıntılı hükümler içermektedir. Bu yönetmelik uyarınca, taşınırların giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi zorunludur.
Yapılan incelemeler sonucunda, idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli ile bilanço arasında önemli tutar farklılıkları olduğu belirlenmiştir. Örneğin, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı arasında uyumsuzluklar gözlemlenmiştir. Bu durum, taşınır mal yönetimi hesabının güvenilirliğini zedelemekte ve 2024 yılı bilançosunun gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Kamu idaresi, taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetvellerindeki tutarların muhasebe kayıtlarıyla uyumlu hale getirileceğini belirtmiştir. Ancak mevcut durum, doğru ve güvenilir bilgi sunma açısından sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvellerindeki Taşınır Tutarları ile Muhasebe Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlı tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki bakiyelerin uyuşmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmışlardır.
18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, tüketim malzemeleri, makine ve cihazlar ile demirbaşlar taşınır olarak tanımlanmış;
“Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde taşınır yönetim hesabını oluşturan cetvellere ayrıntılı olarak yer verilmiş;
“Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelere ait taşınırların nasıl kayıt altına alınacağı ve nasıl takip edileceği belirtilmiş;
“Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş yapılacağı; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde ne şekilde çıkış kaydedileceği ayrıntılı şekilde açıklanmış;
“Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu, muhasebe yetkililerinin ise kendilerine gönderilen taşınır işlemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarını tutması gerektiği belirtilmiş;
“Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde ise taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca tüketim malzemeleri, makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile muhasebe kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, aşağıdaki Tablo’da gösterildiği üzere İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Bilançoda yer alan, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı tutarlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Bilanço ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli Arasındaki Farklar
| Taşınır Kodu | Taşınır Mal Yönetimi İcmal Cetvelindeki Tutar (TL) | Bilançoda Yer Alan Tutar (TL) | Fark (TL) |
| 3.622.176,04 | 0,00 | 3.622.176,04 | |
| 1.766.167,32 | 1.740.162,48 | 26.004,84 | |
| 2.466.389,26 | 2.419.873,51 | 46.515,75 |
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetvellerindeki taşınır tutarları ile muhasebe kayıtları uyumlu hale getirileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, 2024 yılı Bilançosu anılan hesaplar itibarıyla gerçek durumu yansıtmadığından doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.