|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin taşınır mal yönetiminde mevzuata aykırı uygulamalar sergilediğini ortaya koymaktadır. Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi gereğince, taşınmaz ve taşınır malların kaydına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi için Cumhurbaşkanlığı yönetmeliği gerekmektedir. Bu çerçevede, 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu idarelerinin taşınır mallarının kaydı, muhafazası ve kullanımıyla ilgili düzenlemeleri kapsamaktadır.
Denetim bulgularında, idarenin mülkiyetindeki dayanıklı taşınırların kullanıma verilmesine rağmen gerekli belgelerin düzenlenmediği tespit edilmiştir. Yönetmelik, taşınırların etkili ve hukuka uygun şekilde yönetilmesini sağlamak amacıyla harcama yetkililerine ve kamu görevlilerine çeşitli sorumluluklar yüklemektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, taşınırların çoğunun depolarda tutulduğu ve bu durumun kamu zararına yol açabileceği anlaşılmıştır. Ayrıca, gerçek kişilikleri bulunmayan sanal kişiler üzerine taşınır teslim belgeleri düzenlenmesi gibi uygulamalar, taşınırların kontrolünü zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak, taşınırların yönetimi ve kaydı için gerekli belgelerin düzenlenmesi, kamu görevlilerinin sorumluluklarını yerine getirmesi açısından büyük önem taşımaktadır. İdare, bu bulgular ışığında tüm birimlere dikkatli hareket etmeleri gerektiğini bildiren bir tebligat göndermiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun hareket edilmesi, taşınırların sağlıklı bir şekilde takip edilmesi ve kamu zararının önlenmesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetiminde Mevzuata Aykırı Uygulamalar Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin taşınır mal yönetiminde mevzuata aykırı birtakım uygulamaların yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde, kamu idarelerine ait taşınmaz ve taşınır malların kaydına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme istinaden çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği 10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
a) Kullanıma Verilen Dayanıklı Taşınırlar Hakkında Düzenlenmesi Gereken Belgelerin Düzenlenmemesi
İdarenin, mülkiyetinde olan dayanıklı taşınırlarından kullanıma verildiği halde Taşınır Mal Yönetmeliği gereği düzenlenmesi gereken belgelerin düzenlenmediği görülmüştür.
Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin ve taşınırları kullananların sorumlulukları açıklanmış olup, harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu, kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin ise bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin devam eden fıkralarında; kamu görevlilerinin kullanımlarına verilen dayanıklı taşınırları, başkalarına devredemeyeceği belirtilmiş olup kullanılmak üzere kendilerine taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik ya da dikkatsizlikleri nedeniyle oluşan kamu zararının, değer tespit komisyonu tarafından tespit edilecek gerçeğe uygun değer üzerinden, ilgili mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edileceği düzenlemesi yapılmıştır. Ayrıca ortak kullanım alanlarına tahsis edilen dayanıklı taşınırlarda meydana gelen kamu zararının ise zararın oluşmasında kasıt, kusur veya ihmali olanlardan tahsil edileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in devam eden maddelerinde ise dayanıklı taşınırların kamu görevlilerinin kullanımına verilmesi sürecine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Ambardan bir taşınır talep edildiğinde talepte bulunan birim yetkilisinin onayını taşıyan Taşınır İstek Belgesinin kullanılacağı ve taşınırın cinsine ve kullanım şekline göre Taşınır Teslim Belgesi veya Dayanıklı Taşınırlar Listesinin düzenleneceği belirtilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; Taşınır Kod Listesinde gösterilen kara taşıtları ve iş makinelerinin bunları sürekli olarak kullanacak personele verilmesinde Taşınır Teslim Belgesinin düzenleneceği, bu belgenin vardiya usulü çalışılan yerlerde kullanılan kara taşıtları ve iş makineleri için işyerinde koordinasyonu sağlayan sorumlu yönetici adına düzenleneceği sorumlu yöneticinin de, kendisine teslim edilen taşıt veya iş makinesi ile kullanıcısını ayrıca tutulacak kayıtlarda izleyeceği ifade edilmiştir.
Demirbaş, makine ve cihazların kamu görevlilerinin kullanımına verilmesinde Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmek suretiyle teslim edilmesi gerektiği, bu taşınırlardan oda, büro, bölüm, geçit, atölye, garaj, servis ve bahçe gibi ortak kullanım alanlarına tahsis edilenler için ise istek yapan birim yetkilisi ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusu adına Dayanıklı Taşınırlar Listesinin düzenleneceği belirtilmiştir.
İdarenin, mülkiyetinde bulunan taşınırların kaydının yapıldığı ve yönetimi için kullanılan Taşınır Mal Programı (TMP) üzerinden alınan verilerin incelenmesi neticesinde; dayanıklı taşınır niteliğindeki taşınırların yarısından fazlası hakkında kullanıma ilişkin herhangi bir belge düzenlenmediği dolayısıyla bu taşınırların İdarenin ambarlarında muhafaza edildiği izlenimine varılmıştır. Ancak yapılan incelemelerde, bu taşınırların aslında kişilerin veya ortak alanların kullanımına verildiği ancak Yönetmelik gereği düzenlenmesi gereken belgelerin düzenlenmemesi sebebiyle söz konusu taşınırların depoda muhafaza ediliyormuş gibi gözüktüğü anlaşılmıştır.
Aşağıdaki tabloda, kullanıma veya ortak alana verilen dayanıklı taşınırlar ile belge düzenlenmeyen dolayısıyla İdare depolarında görünen dayanıklı taşınırlar hakkında bilgi yer almaktadır.
Tablo 65: Kullanıma Verilip Belge Düzenlenmeyen Dayanıklı Taşınırlar
| Alınan İş kalemleri | Toplam Taşınır | Toplam Taşınır | Taşınır Teslim Belgesi veya Demirbaş Listesi Düzenlenen Taşınır | Taşınır Teslim Belgesi veya Demirbaş Listesi Düzenlenen Taşınır | Taşınır Teslim Belgesi veya Demirbaş Listesi Düzenlenen Taşınır | Belge Düzenlenmeyen Taşınır | Belge Düzenlenmeyen Taşınır | Belge Düzenlenmeyen Taşınır | Belge Düzenlenmeyen Taşınır |
| Birimler | Adet | Parasal Değer (TL) |
Adet | Parasal Değer (TL) |
Adet (%) | Adet | Parasal Değer (TL) |
Adet (%) | Değer (%) |
| 255 01 01 Döşeme Demirbaşları | 15.233 | 36.567.451,57 | 3.544 | 11.140.188,61 | 23% | 11.689 | 25.427.262,96 | 77% | 70% |
| 255 01 02 Temsil ve Tören Demirbaşları | 145.331 | 31.285.773,40 | 9.001 | 2.530.493,88 | 6% | 136.330 | 28.755.279,52 | 94% | 92% |
| 255 01 03 Koruyucu Giysi ve Malzemeler | 12.597 | 140.303.985,49 | 2.085 | 1.341.998,68 | 17% | 10.512 | 138.961.986,81 | 83% | 99% |
| 255 01 04 Seyahat, Muhafaza ve Taşıma Amaçlı Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar |
15.337 | 13.960.140,79 | 1.892 | 4.210.995,47 | 12% | 13.445 | 9.749.145,32 | 88% | 70% |
| 255 01 05 Hastanede Kullanılan Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar |
7.144 | 15.572.798,99 | 3.735 | 6.921.604,27 | 52% | 3.409 | 8.651.194,72 | 48% | 56% |
| 255 02 01 Bilgisayarlar ve Sunucular |
37.565 | 541.312.330,53 | 25.354 | 145.701.719,50 | 67% | 12.211 | 395.610.611,03 | 33% | 73% |
| 255 02 02 Bilgisayar Çevre Birimleri | 15.886 | 461.872.144,98 | 10.093 | 117.124.690,99 | 64% | 5.793 | 344.747.453,99 | 36% | 75% |
| 255 02 03 Teksir ve Çoğaltma Makineleri | 18.425.210,18 | 12.019.128,34 | 68% | 6.406.081,84 | 32% | 35% | |||
| 255 02 04 Haberleşme Cihazları | 74.328 | 244.844.618,59 | 19.833 | 64.287.897,46 | 27% | 54.495 | 180.556.721,13 | 73% | 74% |
| 255 02 05 Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları | 15.639 | 317.286.875,56 | 9.895 | 305.267.747,22 | 63% | 5.744 | 12.019.128,34 | 37% | 4% |
| 255 02 06 Aydınlatma Cihazları | 4.506 | 68.240.689,37 | 1.506 | 57.600.977,13 | 33% | 3.000 | 10.639.712,24 | 67% | 16% |
| 255 02 99 Diğer Büro Makineleri ve Aletleri Grubu | 11.737 | 54.958.949,79 | 6.753 | 32.038.780,75 | 58% | 4.984 | 22.920.169,04 | 42% | 42% |
| 255 03 01 Büro Mobilyaları | 290.807 | 422.322.139,80 | 170.385 | 118.999.268,48 | 59% | 120.422 | 303.322.871,32 | 41% | 72% |
| 255 03 02 Misafirhane, Konaklama ve Barınma Amaçlı Mobilyalar | 17.740 | 19.857.140,00 | 8.804 | 6.671.560,01 | 50% | 8.936 | 13.185.579,99 | 50% | 66% |
| 255 03 03 Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları | 35.469 | 23.891.688,13 | 26.065 | 7.378.440,01 | 73% | 9.404 | 16.513.248,12 | 27% | 69% |
| 255 03 04 Bebek ve Çocuk Mobilyası ve Aksesuarları | 28.852 | 51.960.092,16 | 1.228.676,39 | 2% | 28.141 | 50.731.415,77 | 98% | 98% | |
| 255 03 05 Seminer ve Sunum Amaçlı Ürünler | 8.789 | 10.806.552,27 | 4.385 | 5.508.346,84 | 50% | 4.404 | 5.298.205,43 | 50% | 49% |
| 255 04 01 Yemek Hazırlama Ekipmanları | 22.117 | 8.552.864,56 | 16.616 | 5.481.186,82 | 75% | 5.501 | 3.071.677,74 | 25% | 36% |
| 255 08 01 Eğitim Mobilyaları ve Donanımları | 6.490 | 16.290.149,30 | 2.046 | 904.106,96 | 32% | 4.444 | 15.386.042,34 | 68% | 94% |
| 255 08 02 Öğrenmeyi Kolaylaştırıcı Ekipmanlar | 1.648 | 15.584.853,62 | 7.381.062,59 | 48% | 8.203.791,03 | 52% | 53% | ||
| 255 09 02 Salon Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 3.484 | 33.657.021,61 | 1.187 | 9.452.407,12 | 34% | 2.297 | 24.204.614,49 | 66% | 72% |
| 255 99 Diğer Demirbaşlar | 7.240 | 449.159.322,57 | 2.471 | 269.075.035,83 | 34% | 4.769 | 180.084.286,74 | 66% | 40% |
| 253 Tesis Makine ve Cihazlar | 79.898 | 2.342.814.766,46 | 37.482 | 567.492.788,83 | 47% | 42.416 | 1.775.321.977,63 | 53% | 76% |
| 254 Taşıtlar | 4.578 | 8.085.871.817,79 | 1.452 | 1.838.957.680,43 | 32% | 3.126 | 6.246.914.137,36 | 68% | 77% |
| Toplam | 862.980 | 13.425.399.377,51 | 366.467 | 3.598.716.782,61 | 42% | 496.513 | 9.826.682.594,90 | 58% | 73% |
Tabloda görüldüğü üzere, 253-Tesis Makine ve Cihazlar, 254-Taşıtlar ve 255- Demirbaşlar Hesabında izlenen taşınırların yarısından fazlası hakkında herhangi bir belge düzenlenmediği dolayısıyla bu taşınırların depolarda muhafaza edildiği izlenimi edinilmektedir. Tablodan örnek verilecek olur ise;
255 01 02 Temsil ve Tören Demirbaşlarının yüzde 94’ünün,
255 01 04 Seyahat, Muhafaza ve Taşıma Amaçlı Demirbaş Niteliğindeki Taşınırların yüzde 88’inin,
255 02 01 Bilgisayarlar ve Sunucuların yüzde 33’ünün,
255 03 04 Bebek ve Çocuk Mobilyası ve Aksesuarlarının yüzde 98’inin,
Kullanıma verilmediği ve İdarenin depolarında muhafaza edildiği sonucuna varılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde gerçek durumun bu şekilde olmadığı, bu taşınırların bir kısmının İdare personelinin kullanımına veya ortak kullanıma verildiği halde bu işlemler için Yönetmelik’te belirtilen belgelerin düzenlenmediği anlaşılmıştır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, birim yetkilisinin onayı ile ambardan talep edilen taşınırlar için; kişinin kullanımına verilecek ise Taşınır Teslim Belgesi, ortak kullanıma verilecek ise Dayanıklı Taşınırlar Listesinin düzenlenmesi gerekmektedir.
Kullanıma verilen taşınırlar hakkında ilgili belgelerin düzenlenmemesi bu taşınırları kimin kullandığına dair bilginin edinilememesi dolayısıyla sağlıklı şekilde takibinin yapılamaması ve kullanım sonucu kaybolma, bozulma, yıpranma gibi sebeplerle kamu zararının meydana gelmesi durumunda sorumluluğun tespit edilememesi riskini doğurmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulgu doğrultusunda tüm birimlerin daha dikkatli hareket etmesi için 10.07.2023 tarih ve 555 sayılı Başkanlık Tebliği ile bilgilendirildiği, “Taşınır Mal İşlemleri” eğitiminde taşınır kayıt yetkililerine bilgilendirme yapılacağı ve eğitimlerin belli periyotlarla tekrarının sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin mülkiyetinde olup kişilerin kullanımına veya ortak kullanıma verilen dayanıklı taşınırların, Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kimin kullanımına verildiyse o kişi üstüne ilgili belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir.
b) Taşınır Mal Programı Üzerinden Gerçek Kişi Olmayan Kimseler Hakkında Taşınır Teslim Belgesi Düzenlenmesi
İdarenin, taşınır mallarının kullanımının ve kaydının takip edildiği Taşınır Mal Programı (TMP) üzerinden yapılan inceleme neticesinde gerçek kişiliği bulunmayan, sanal kişiler üzerine taşınır teslim belgesi düzenlenmesi suretiyle kullanıma taşınır verildiği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu görevlilerinin kullanımlarına verilen dayanıklı taşınırları, başkalarına devredemeyeceği belirtilmiş olup kullanılmak üzere kendilerine taşınır teslim edilen kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik ya da dikkatsizlikleri nedeniyle oluşan kamu zararının, değer tespit komisyonu tarafından tespit edilecek gerçeğe uygun değer üzerinden, ilgili mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edileceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ortak kullanım alanlarına tahsis edilen dayanıklı taşınırlarda meydana gelen kamu zararı ise zararın oluşmasında kasıt, kusur veya ihmali olanlardan tahsil edileceği ifade edilmiştir.
Demirbaş, makine ve cihazların kamu görevlilerinin kullanımına verilmesinde Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmek suretiyle teslim edilmesi gerektiği, bu taşınırlardan oda, büro, bölüm, geçit, atölye, garaj ve servislere tahsis edilenler için ise istek yapan birim yetkilisi ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusu adına Dayanıklı Taşınırlar Listesinin düzenleneceği belirtilmiştir.
İdarenin, taşınır mallarının kullanımının ve kaydının takip edildiği TMP üzerinden yapılan inceleme neticesinde; gerçek kişiliği bulunmayan “08”, “00”, “2015-2015” gibi sanal kişilerin adlarına taşınır teslim belgesi düzenlendiği tespit edilmiştir. Bahsi geçen sanal kişi adlarına düzenlenen Taşınır Teslim Belgelerine ilişkin ayrıntılı bilgi aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 66: Üzerine Taşınır Teslim Belgesi Düzenlenen Sanal Kişiler
| Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | Gerçek Kişi Olmayan Kullanıcı Adı | |
| Taşınır 2.Düzey Hesap Kodu | “08” | “08” | “00” | “00” | “2015 2015” | “2015 2015” |
| Taşınır 2.Düzey Hesap Kodu | Adet | Değer (TL) | Adet | Değer (TL) | Adet | Değer (TL) |
| 255 01 02 Temsil ve Tören Demirbaşları | 9.482,66 | 358,60 |
| 255 01 05 Hastanede Kullanılan Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar | 0,00 | 12.008,45 | 424.317,37 | |||
| 255 02 01 Bilgisayarlar ve Sunucular | 0,00 | 1.762,92 | 0,00 | |||
| 255 02 02 Bilgisayar Çevre Birimleri | 0,00 | 1.320,24 | 0,00 | |||
| 255 02 03 Teksir ve Çoğaltma Makineleri | 0,00 | 0,00 | 0,00 | |||
| 255 02 04 Haberleşme Cihazları | 0,00 | 11,81 | 0,00 | |||
| 255 02 05 Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları |
0,00 | 22.187,69 | 0,00 | |||
| 255 02 99 Diğer Büro Makineleri ve Aletleri Grubu |
0,00 | 1.165,81 | 0,00 | |||
| 255 03 01 Büro Mobilyaları | 0,00 | 76.190,75 | 182.181,85 | |||
| 255 03 02 Misafirhane, Konaklama ve Barınma Amaçlı Mobilyalar | 0,00 | 50.728,60 | 111.723,84 | |||
| 255 03 03 Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları |
0,00 | 1.994,92 | 39.182,82 | |||
| 255 09 02 Salon Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar | 0,00 | 0,00 | 0,00 | |||
| 255 99 Diğer Demirbaşlar | 0,00 | 0,00 | 0,00 | |||
| 253 Tesis Makine ve Cihazlar | 0,00 | 76.896,01 | 0,00 | |||
| Toplam | 9.482,66 | 244.625,80 | 757.405,88 |
Tablodan da görüleceği üzere, gerçek kişiliği bulunmayan sanal kişiler üzerine farklı nitelikte demirbaş niteliğinde taşınırlar teslim edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliğine aykırı olan bu uygulama bahsi geçen taşınırların kontrolünü imkânsız hale getirmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulguda tespit edilen sanal kişilere ait kayıtların düzeltilmesi gerekliliğinin düzenlenen eğitimlerde taşınır kayıt yetkililerine bildirildiği ve bu hususlara dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin mülkiyetinde bulunan demirbaş ile makine ve cihaz niteliğindeki dayanıklı taşınırların kullanıma verildiklerinde bu taşınırları kullanacak olan İdarede görev yapan gerçek kişiler adına Yönetmelik ekinde yer alan Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmesi gerekmektedir.
Bazı Personel Adına Taşınır Teslim Belgesi Düzenlenmek Suretiyle Çok Sayıda Taşınır Teslim Edilmesi
İdarenin, taşınır mallarının kullanımının ve kaydının takip edildiği TMP üzerinden yapılan inceleme neticesinde kişiler üzerinde çok fazla taşınır olduğu görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 10’unucu maddesinde; ambarlardan Taşınır İstek Belgesi düzenlemek suretiyle talep edilen ve kullanıma verilen taşınırlarla ilgili olarak Taşınır Teslim Belgesi veya Dayanıklı Taşınırlar Listesi’nin düzenlenmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Yönetmelik’te Taşınır Teslim Belgesi ile ilgili olarak, Taşınır Kod Listesinde gösterilen kara taşıtları ve iş makinelerinin bunları sürekli olarak kullanacak personele verilmesinde Taşınır Teslim Belgesi düzenleneceği, Taşınır Teslim Belgesinin, vardiya usulü çalışılan yerlerde kullanılan kara taşıtları ve iş makineleri için işyerinde koordinasyonu sağlayan sorumlu yönetici adına düzenleneceği, sorumlu yöneticinin, kendisine teslim edilen taşıt veya iş makinesi ile kullanıcısını ayrıca tutulacak kayıtlarda izleyeceği, demirbaş, makine ve cihazların kamu görevlilerinin kullanımına verilmesinde de Taşınır Teslim Belgesi düzenleneceği ifade edilmiştir.
Bahse konu Yönetmelik’te, Taşınır Kod Listesinde gösterilen taşınırlardan oda, büro, bölüm, geçit, atölye, garaj, servis, bahçe gibi ortak kullanım alanlarına tahsis edilenler için Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenleneceği, bunlar için Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmeyeceği ve Dayanıklı Taşınırlar Listesi, istek yapan birim yetkilisi ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusu tarafından imzalanacağı düzenlenmiştir.
İdarenin taşınırlarının takibi ve kaydı için kullanmış olduğu TMP üzerinden yapılan incelemede; birimlerde “kişilerin bizzat kullanımına” verilen demirbaş, makine ve cihazların bu kişilere tesliminde Taşınır Teslim Belgesinin sadece teslim edilen kişi için düzenlenmesi yerine, başkalarının kullanımında olan taşınırlar için o birimde görevli olanlardan herhangi bir görevli üzerine Taşınır Teslim Belgesi düzenlendiği tespit edilmiştir. Farklı birimlerde üzerinde çok fazla sayıda taşınır bulunan kişiler hakkında aşağıda örnekler yer almaktadır.
Tablo 67: Kişiler Adına Teslim Edilen Dayanıklı Taşınırlar
| Birim | Kişi | Adet | Taşınır Toplam Değeri |
| Avrupa Yakası Hal Şube Müdürlüğü | (A) | 1.435 | 7.791.197,69 |
| İstanbul Darülaceze Şube Müdürlüğü | (B) | 554.269,05 | |
| Elektronik Sistemler Şube Müdürlüğü | (C) | 5.077 | 12.516.471,43 |
| Elektronik Sistemler Şube Müdürlüğü | (D) | 1.504 | 8.513.018,47 |
| Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü | (E) | 472.248,52 | |
| Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü | (F) | 1.339.226,36 | |
| Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü | (G) | 17.908 | 4.925.865,50 |
| Yeşil Alan ve Tesisler Yapım Şube Müdürlüğü | (H) | 3.914 | 31.044.423,01 |
| Sağlık ve Hıfzıssıhha Şube Müdürlüğü | (I) | 2.771 | 3.560.459,52 |
| Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü | (K) | 1.178 | 2.009.417,23 |
| İşletmeler Şube Müdürlüğü | (L) | 13.190 | 16.383.411,53 |
| Hayat Boyu Öğrenme Şube Müdürlüğü | (M) | 1.140 | 141.424,79 |
| Anadolu Yakası Mezarlıklar Şube Müdürlüğü | (N) | 2.109.931,91 |
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorunda oldukları belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulgu doğrultusunda tüm birimlerimizin taşınır mal işlemlerinde daha dikkatli hareket etmesi gereken hususlara yönelik olarak 10.07.2023 tarih ve 555 sayılı Başkanlık Tebliği yayınlandığı bu hususlara dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen söz konusu uygulamanın, mevzuata aykırılığı yanında, Yönetmelik’te “kişilerin bizzat kullanımına” verilen demirbaş, makine ve cihazlar Taşınır Teslim Belgesinin düzenlenmesi zorunluluğu ile bu taşınırların muhafazasında “kullanan-sorumludur” ilkesinin benimsendiği, kurumun uygulamasında ise “üzerinde kayıtlı olan-sorumludur” anlayışının ön plana çıktığı, bu durumun ise Yönetmelik’teki sorumluluk anlayışı ile çeliştiği değerlendirilmektedir.
Taşınır Sicil Numaralarının Taşınırlar Üzerinde Yer Almaması
Taşınır sicil numaralarının taşınırlar üzerinde yer almadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde;
“Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilir. Bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilir. Fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlem uygulanmaz.
Sicil numarası üç grup rakamdan oluşur. Birinci grup rakam, taşınırın Dayanıklı Taşınırlar Defterinde ayrıntılı izlenmek üzere kaydedildiği taşınır kodundan; ikinci grup rakam, taşınırın giriş kaydedildiği yılın son iki rakamından; üçüncü grup rakam ise taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşur.”
Düzenlemesi yer almaktadır.
Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, dayanıklı taşınırlara verilen sicil numaraları, taşınıra ilişkin kimlik bilgisi niteliğindedir ve taşınırı emsallerinden ayıran bir kriterdir. Dayanıklı taşınırların numaralandırılması ve bunların o taşınır üzerinde belirtilmesi hem kullanıma verilen hem de ambarda bekletilen taşınırların İdare tarafından takibine imkân tanıyan önemli bir uygulamadır.
Yapılan incelemede, İdarenin sahip olduğu taşınırlarına TMP üzerinden sicil numarası verildiği, ancak bu numaraların Yönetmelik’te belirtildiği üzere taşınırın üzerinde gösterilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla taşınırların yönetiminde çeşitli aksaklıklar yaşanmaktadır. Örneğin, Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde sayılan belge ve cetvellerden Taşınır Teslim Belgesi, sicil numaraları, o taşınırlar üzerinde belirtilmediğinden hangi taşınırın kimin üzerine zimmetli olduğunu göstermemektedir. Bir başka ifadeyle, taşınırı emsallerinden ayıran herhangi bir bilgi olmadığından kullanıma verilen taşınır ile kullanılan taşınırın aynı olup olmadığının kontrolü yapılamamaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; bulgu doğrultusunda tüm birimlerimizin taşınır mal işlemlerinde daha dikkatli hareket etmesi gereken hususlara yönelik olarak 10.07.2023 tarih ve 555 sayılı Başkanlık Tebliği yayınlandığı bu hususlara dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin kullanımında bulunan taşınırlara ait sicil numaraları taşınırların üzerinde yer almalıdır.