|
ÖZET: 2023 yılına ait Taşınır Cetvellerinin 2024 yılı sonuna kadar hazırlanmadığı ve taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca, 2024 yılı için Taşınır Kontrol Yetkilisi atanmadığı, Değer Tespit Komisyonu ve Sayım Kurulu oluşturulmadığı belirlenmiştir. 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin yasal süre içinde elektronik ortamda Sayıştay’a iletilmediği, bu durumun 2024 yılı taşınır işlemlerinin kontrolünü zorlaştırdığı vurgulanmaktadır.
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği, harcama yetkililerine taşınırların etkili ve hukuka uygun yönetimi konusunda sorumluluk yüklemektedir. Yönetmelik, taşınır kayıtlarının düzenli tutulmasını ve gerekli belgelerin oluşturulmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, denetim sonuçları, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, taşınırlarla ilgili gerekli komisyonların ve defterlerin oluşturulması, 2024 yılı Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin düzenlenmesi ve 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmesi gibi eksikliklerin acilen giderilmesi gerekmektedir. Bu eksiklikler, 2024 yılı mali tablolarını olumsuz etkileme potansiyeline sahiptir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetmeliğine Uyulmaması ve Taşınırlarla İlgili Defterlerin ve Cetvellerin Tutulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapılan denetim sonucunda, 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin 2024 yılı sonuna kadar hazırlanamadığı ve 2024 yılı taşınır işlemlerinin 2024 yılı sonuna kadar yapılmadığı, 2024 yılı sonuna kadar Taşınır Kontrol Yetkilisi görevlendirilmediği, Değer Tespit Komisyonu ve Sayım Kurulu oluşturulmadığı; ayrıca 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmesi gereken yasal azami süre sonunda gönderilmediği saptanmıştır.
9.10.2024 tarihli 9014 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile çıkarılan 10.10.2024 tarihli 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliğinin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde:
“(1) Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.”
“Taşınır konsolide görevlileri” başlıklı 7’nci maddesinde:
“(1) Kamu idaresinin taşınır hesaplarını birleştirmek ve üst yönetici adına İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelini hazırlamak üzere merkezde mali hizmetler birimi yöneticisine bağlı konsolide görevlisi belirlenir.” denilmektedir.
“Defterler” başlıklı 9’uncu maddesinde:
“(1) Taşınır işlemlerinde, özelliklerine göre tutulacak defterler şunlardır:
a) Tüketim Malzemeleri Defteri: Bu defter, Taşınır Kod Listesinde gösterilen tüketim malzemelerinin giriş ve çıkış kayıtları için kullanılır.
b) Dayanıklı Taşınırlar Defteri: Bu defter, Taşınır Kod Listesinde gösterilen dayanıklı taşınırların kayıtları için kullanılır. Her bir dayanıklı taşınıra ait giriş ve çıkış kayıtları ayrı yapılır.” denilmektedir.
“Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde:
–“(1) Taşınır işlemlerinde, işlem türüne göre aşağıda belirtilen belge ve cetveller kullanılır:
ğ) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli: Taşınır kayıt yetkililerinin yıl sonu hesaplarına ilişkin işlemlerinde Taşınır I. Düzey Detay Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir ve taşınırlar Taşınır Sayım ve Döküm Cetveline Taşınır II. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir. Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin “Gelecek Yıla Devir” sütununda gösterilen miktarın, yıl sonlarında Sayım Tutanaklarının “Sayımda Bulunan Miktar” sütununda gösterilen miktara eşit olması gerekir.
Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli: Harcama biriminin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılması amacıyla taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimi itibarıyla Taşınır I. Düzey Detay Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli düzenlenir ve taşınırlar Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveline Taşınır II. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir.
İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli: Merkezdeki taşınır konsolide görevlisince kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılması amacıyla taşınır konsolide görevlilerinden alınan Taşınır Hesap Cetveline dayanılarak Taşınır I. Düzey Detay Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli düzenlenir ve taşınırlar İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveline Taşınır II. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir.
İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli: Kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde Taşınır Hesap Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli düzenlenir ve taşınırlar İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveline Taşınır I. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir.
i) İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli: Merkezdeki taşınır konsolide görevlisince kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılması amacıyla taşınır konsolide görevlilerinden alınan Taşınır Hesap Cetveline dayanılarak Taşınır I. Düzey Detay Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli düzenlenir ve taşınırlar İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveline Taşınır II. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir.
j) İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli: Kamu idaresinin taşınır mal yönetim hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde Taşınır Hesap Kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli düzenlenir ve taşınırlar İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveline Taşınır I. Düzey Detay Kodu düzeyinde kaydedilir.
(3) Değer tespit komisyonu, harcama yetkilisinin onayı ile taşınır kayıt yetkilisinin ve işin uzmanının da katıldığı en az üç kişiden oluşturulur. Komisyon değer tespitinde ticaret odası, sanayi odası, borsa, meslek kuruluşları, ilgili diğer kuruluşlardan veya aynı nitelikteki taşınırı satın alan idarelerden ve fiyat araştırması sonuçlarından yararlanabilir.” denilmektedir.
“Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’inci maddesinde:
“(1) Kamu idarelerine ait taşınırların, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır.
(2) Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılır.
(9) Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur.” denilmektedir.
“Taşınır Mal Hesapları ve Cetvelleri” bölümünün “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde:
“(2) Taşınır mal yönetim hesabı aşağıdaki cetvellerden oluşur:
a) Yıl sonu sayımına ilişkin Sayım Tutanağı.
b) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli.
(3) b) (a) bendine göre düzenlenen ve taşınır kontrol yetkilisi tarafından da imzalanan cetveller muhasebe kayıtlarına uygunluğu yönünden kontrol edilerek onaylanmak üzere muhasebe yetkilisine gönderilir.” denilmektedir.
“İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli” başlıklı 35’inci maddesinde:
“(3) İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvelinin ilgililerce imzalanmış nüshası idarenin kesin hesabına eklenir.” denilmektedir.
“Yürürlükten kaldırılan yönetmelik ve mevzuattaki atıflar” başlıklı 41’inci maddesinde:
“(1) 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Taşınır Mal Yönetmeliğine ve Ayniyat Talimatnamesine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisine yapılan atıflar taşınır kayıt yetkilisine, Taşınır Kesin Hesabına yapılan atıflar İdare Taşınır Mal Yönetimi Hesabına, Taşınır İşlem Fişine yapılan atıflar Varlık İşlem Fişine yapılmış sayılır.” denilmektedir.
“Taşınır bilişim sistemlerinde yapılacak işlemler ve geçiş dönemi” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde:
“- (1) Kamu idarelerinin kullandığı taşınır bilişim sistemlerinde, 31/12/2025 tarihine kadar bu Yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak olan fiş, belge, liste, alındı belgesi, tutanak ve cetveller, Bakanlık internet sitesinin ilgili bölümünde yayımlanan şekle uygun hâle getirilerek kullanılmaya başlanılır.
(2) Kamu idarelerince, taşınır bilişim sistemlerinin bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun hâle getirilinceye kadar 41 inci madde ile yürürlükten kaldırılan yönetmeliğin eki defter, belge ve cetvellerin kullanılmasına devam edilir.” denilmektedir.
Yapılan denetim sonucunda, 2023 yılına ait Taşınır Cetvellerinin 2024 yılı sonuna kadar hazırlanamadığı ve taşınır işlemlerinin 2024 yılı sonuna kadar yapılmadığı, 2024 yılı sonuna kadar Taşınır Kontrol Yetkilisi görevlendirilmediği, Değer Tespit Komisyonunun ve Sayım Kurulunun oluşturulmadığı saptanmıştır. Ayrıca Belediye tarafından kullanılan yazılım programıyla eski taşınır mevzuatına göre tutulması gereken taşınır cetvelleri 2024 yılı sonuna kadar tutulmamış ve elektronik ortama aktarılmamış, 2024 yılı öncesinde ve 2024 yılında kullanılan yazılım programının sözleşmesinin 2024 yılı sonunda bitmesi nedeniyle 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin yasal azami süre sonunda elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmediği saptanmıştır. 2023 yılı Taşınır Cetvelleri elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmediği için 2023 yılından önceki yıllardan gelen devirler ve 2024 yılına devir miktarları ve tutarları kontrol edilememektedir.
Taşınırlarla ilgili 3 kişilik Değer Tespit Komisyonunun ve 3 kişilik Sayım Kurulunun oluşturulması, Tüketim Malzemeleri Defterinin ve Dayanıklı Taşınırlar Defterinin tutulması, 2024 yılı sonunda sayım kurulu tarafından düzenlenmesi gereken 2024 yılı Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin düzenlenmesi ve önceki yıla ait 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, taşınırlarla ilgili 3 kişilik Değer Tespit Komisyonunun ve 3 kişilik Sayım Kurulunun oluşturulması, Tüketim Malzemeleri Defterinin ve Dayanıklı Taşınırlar Defterinin tutulması, 2024 yılı sonunda sayım kurulu tarafından düzenlenmesi gereken 2024 yılı Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin düzenlenmesi ve önceki yıla ait 2023 yılı Taşınır Cetvellerinin elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmesi ile ilgili çalışmalarının devam ettiğini bildirmiştir.
Sonuç olarak; taşınırlarla ilgili 3 kişilik Değer Tespit Komisyonunun ve 3 kişilik Sayım Kurulunun oluşturulmasına, Tüketim Malzemeleri Defterinin ve Dayanıklı Taşınırlar Defterinin tutulmasına, 2024 yılı sonunda sayım kurulu tarafından düzenlenmesi gereken 2024 yılı Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin düzenlenmesine ilişkin bir belge veya tutanak gönderilmediği gibi 2023 yılı Taşınır Cetvelleri de elektronik ortamda Sayıştay’a gönderilmemiştir. 2024 yılı mali tablolarını etkileyen belirtilen eksikliklerin düzeltilmesi gerekir.