Taşınır Mevcudunun ve İşlemlerinin Muhasebe Sisteminden Tam Olarak Takip Edilememesi (Sayıştay)

Taşınır işlemlerinin mevzuatın öngördüğü şekilde tesis edilmemesi ve muhasebeleştirilmemesi nedeniyle taşınırların muhasebe sisteminden takip edilemediği ve mali tabloların söz konusu varlıklara ilişkin tam ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.

Taşınırların mali tablolarda tam ve doğru bir şekilde raporlanması, envanter ve diğer işlemlerin sağlıklı bir şekilde yapılarak taşınır ve muhasebe kayıtlarına aktarılmasına bağlıdır. Bu nedenle taşınır işlemlerinin ve kaydının Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak tesis edilmesi ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde (MİBMY) yer alan düzenlemeler çerçevesinde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. İşlem, idari kayıt ve muhasebeleştirme süreçlerinden herhangi birinde oluşan hata, mali tabloların bu varlıklara ilişkin tam ve doğru bilgi sunması noktasında zafiyet oluşturacaktır.

Bu anlamda envanter çalışmalarının sağlıklı bir şekilde yapılarak taşınır kayıtlarına aktarılması ve bu bilgilerin zamanında muhasebe birimine gönderilerek anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir:

Ancak yapılan incelemelerde aşağıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler nedeniyle envanter bilgisinin gerçeği yansıtmadığı, taşınır kayıtlarının sağlıklı tutulmadığı, muhasebe kayıtlarının öngörüldüğü şekilde yapılmadığı ve bu nedenle mali tabloların taşınırlara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür. Bahse konu olan tespit ve değerlendirmeler aşağıda yer almaktadır:

• Dava konusu olan ve satın alınmakla beraber Belediye tasarrufuna girmeyen taşınırlar envanter ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmıştır.
• Yönetmelik’in 34-35’inci maddelerinde envanter bilgisini içerecek şekilde hazırlanması öngörülen ve taşınır mal yönetim hesabına esas teşkil eden cetveller düzenlenmemiştir.
• 2017 yılı Bilançosunda yer alan taşınır hesapları 2018 yılına hatalı aktarılmıştır.
• Kullanıma verilmeyip harcama biriminde muhafaza edilen tüketim malzemeleri kayıtlardan çıkarılmıştır.
• Belediyece hurda olarak değerlendirilen dayanıklı taşınırlara ilişkin tutarlar ilgili varlık hesaplarından çıkarılmamış dolayısıyla söz konusu taşınırlar 294 Elden Çıkarılarak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına aktarılmamıştır.

Özetle; yukarıda yer alan aykırılıklar sebebiyle envanter bilgisinin sağlıklı olmadığı ve taşınır işlemlerinin mevzuatta öngörüldüğü şekilde kaydedilmediği görülmüş; ayrıca taşınır ve muhasebe sistemindeki verilerin doğruluğu birbirleriyle teyit edilememiştir.

Sonuç olarak; Ayaş Belediyesi tarafından taşınır işlemlerinin mevzuatta öngörüldüğü şekilde tesis edilerek muhasebeleştirilmesi, etkin bir taşınır yönetim sisteminin kurulmasına ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına katkı sunacaktır.

Kamu idaresi cevabında; “2018 yılına ait işlem yapma imkânı olmadığından hesap hatalarının düzeltilmesine 2019 yılında başlanacaktır.” denilmiştir.

Sonuç olarak İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu edilen hususa iştirak edilmiş olup hesap hatalarının 2019 yılında düzeltileceği ifade edildiğinden muhasebe sisteminin taşınır varlıklara ilişkin sağlıklı bilgi sunmadığı yönündeki değerlendirmemiz devam etmektedir.