ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınır işlemleri kapsamında yıl sonunda yapılması gereken taşınır sayımlarının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınırların muhafaza ve yönetiminden harcama yetkililerini sorumlu tutmakta ve bu süreçlerin şeffaf bir şekilde yürütülmesini talep etmektedir. Yönetmelik, taşınırların en iyi şekilde korunması ve gerekli bakım işlemlerinin yapılmasını da zorunlu kılmaktadır.

Denetim bulguları, yıl sonlarında taşınır sayımlarının yapılmadığını ve bu nedenle sayım tutanakları ile diğer hesap cetvellerinin düzenlenmediğini göstermektedir. Bu durum, taşınırların fiili durumunun kayıtlara yansıtılmamasına yol açmıştır. İdare, tüm müdürlüklerin taşınır sayım ve kontrol işlemlerini usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirmesi için gerekli adımları attığını belirtmiş, bazı müdürlükler için sayım tutanakları düzenlenmiştir. Ancak, diğer müdürlükler için çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, taşınırlarla ilgili sayım ve kontrol işlemlerinin mevzuata uygun olarak zamanında yapılması ve belgelerin düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının doğru yönetimi açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Taşınır Sayımlarının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Taşınır işlemlerine ilişkin olarak yıl sonunda yapılması gereken taşınır sayımlarının yapılmadığı görülmüştür.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nde ambar, kamu idarelerine ait taşınırların kullanıma verilinceye kadar veya kullanımdan iade edildiğinde muhafaza edildiği yer şeklinde tanımlanmış; aynı Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden ve kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu olduğu ve bu sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği düzenlenmiştir.

Taşınırların muhafazası ve kontrolüne ilişkin olarak adı geçen Yönetmelik’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan kamu görevlilerinin bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak zorunda olduğu; aynı maddenin beşinci fıkrasında, taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle sebep oldukları kamu zararları hakkında, 27/9/2006 tarihli ve 2006/11058 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş olup 6’ncı maddenin dördüncü fıkrasında ise, taşınır kayıt yetkililerinin taşınırların ambarda muhafazasından ve bulundukları yerde kontrolünden sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Diğer yandan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımlarının yapılacağı, taşınır sayımlarının harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından gerçekleştirileceği, sayım kurulunun öncelikle, taşınır kayıt yetkilisince ambarda bulunduğu veya ambardan çıktığı halde belgesi düzenlenmediği ve kayıtları yapılmadığı belirtilen taşınırlara ilişkin işlemlerin yaptırılmasını sağlayacağı, Sayım Tutanağının “Kayıtlara Göre Ambardaki Miktar” sütununun, defter kayıtları esas alınarak doldurulacağı ve ambarlardaki taşınırların fiilen sayılarak ve bulunan miktarların Sayım Tutanağının “Ambarda Bulunan Miktar” sütununa kaydedileceği, akabinde oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırların dayanıklı taşınırlar listeleri esas alınarak sayılacağı ve sayım sonuçlarının Sayım Tutanağında gösterileceği, kullanım amacıyla kamu görevlilerine taşınır teslim belgesiyle verilmiş olan taşınırlar için, sayım yapılmaksızın Sayım Tutanağının “Kayıtlara Göre Kişilere Verilen Miktar” sütunundaki bilgilerin dikkate alınacağı, kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanması ile sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetvelinin düzenleneceği, bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin, taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince; yıl sonlarında taşınır sayımları tam olarak yapılmalı, ardından sayım tutanakları düzenlenmeli buna bağlı olarak da taşınır sayım ve döküm cetveli hazırlanarak muhasebe kayıtları ile fiziki durum karşılaştırılmalıdır.

Yapılan inceleme sonucunda ambarlarında yıl sonu sayım işlemlerinin yapılmadığı, sayım tutanakları ile diğer taşınır hesap ve cetvellerin düzenlenmediği bu durumun taşınırlara ilişkin fiili durumun kayıtlara yansıtılmamasına sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından verilen cevapta, tüm müdürlüklerin ambarlarının gerekli sayım ve kontrol işlemlerinin usulüne uygun şekilde yapması için gerekli işlemlerin başlatıldığı belirtilmiş olup üç adet müdürlüğün sayım işlemlerine ilişkin tutanak tutulmuş, diğer müdürlükler adına da gerekli işlemlerin yürütülmesi için gerekli çalışmaların devam ettiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak; taşınırlarla ilgili gerekli sayım ve kontrol işlemlerinin usule uygun şekilde yapılması ve yıl sonu sayımlarının zamanında yapılarak mevzuata uygun şekilde belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir.