ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversite ve üniversite döner sermayesi taşınır işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde, Taşınır Mal Yönetmeliği’ne aykırı uygulamaların varlığını ortaya koymuştur. Harcama yetkilileri, taşınırların edinimi, kullanımı ve kontrolü konusundaki sorumluluklarını yerine getirmekte yetersiz kalmışlardır. Yönetmelik, taşınırların kayıtlarının şeffaf ve erişilebilir bir şekilde tutulmasını zorunlu kılmakta, kamu görevlilerinin bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmelerini ve gerektiğinde iade etmelerini talep etmektedir.

İncelemeler sonucunda, bazı temizlik malzemeleri ve A4 kağıtlarının kayıtlardan çıkarıldığı, bu durumun ambardaki gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, yıl sonlarında yapılması gereken sayımların gerçekleştirilmediği, bazı taşınırların kayıtlardan çıkarılmadığı ve barkod sisteminin eksik olduğu görülmüştür. Bu durum, taşınırların takibi ve muhafazasını zorlaştırmakta ve bilançoda yer alan hesapların güvenilirliğini tehlikeye atmaktadır.

Sonuç olarak, taşınır işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar, ilgili hesapların doğru ve güvenilir bilgi içermemesine neden olmaktadır. Kamu idaresi, bu tespitler doğrultusunda gerekli düzenlemeleri yapacağını bildirmiştir.

BULGU: Taşınır Yönetiminde Tespit Edilen Hususlar

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların bulunduğu tespit edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca Yönetmelik’in 5’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre; kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.
Adı geçen Yönetmelik’in “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Yönetmelik’in 36’ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, 30’uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkışlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 32’nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiştir. Ayrıca Yönetmelik ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde;
• Teslim alınan bir kısım temizlik malzemeleri ve A4 kağıtların “girdi çıktı” yapılarak kayıtlardan çıkarıldığı, dolayısıyla kayıtlarda “sıfır” görüldüğü halde ambarda fiilen kayıtlarda olmayan tüketim malzemesi bulunduğu; bu yönüyle ambar kayıtlarının gerçeği yansıtmaktan uzak olduğu,
Ambarda örnekleme yapılan sayımda bir kısım mal ve malzemenin fazla ya da eksik olduğu tespit edilmiş olup yıl sonlarında yapılması gereken sayımların fiilen yapılmadığı,
Hurdaya ayrılan bir kısım taşınırların tüketim malzemeleri ile bir arada muhafaza edildiği ve kayıtlardan çıkarılmadığı,
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı bünyesinde KBS’de tanımlı 9 adet ambar kaydı bulunmasına rağmen fiilen kullanımında 7 adet ambar bulunduğu,
Bir kısım demirbaşların üzerinde barkod kayıt sisteminin bulunmadığı,
Envanter kaydına göre ambarda mevcut olması gereken elektrik malzemeleri, bilgisayar ekranları, lazer yazıcı ve sabit telefon ve telsiz telefonların bir kısmı, klima ve dolap, çalışma masası, koltuk, sandalye gibi demirbaşların fiilen ambarda yer almadığı,
Kişi kullanımına verilen bir kısım dizüstü ve tablet bilgisayarlara ilişkin taşınır teslim belgelerinin düzenlenmediği,
Elektronik taşınırlar ve tonerlere ilişkin teknik ayrıntılar belirtilmeden envanter kaydı yapıldığı,
tespit edilmşitir.
Yukarıda belirtilen eksiklikler, Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili taşınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taşınırların takibi ve muhafazasını güçleştirmektedir. Sonuç olarak taşınır işlemlerinde mevzuata uyarlı olmayan uygulamalar sonucunda bilançoda yer alan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 255- Demirbaşlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi tarafından, tespit edilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılacağı bildirilmiştir.