ÖZET: İdari açıdan soruşturulmaya konu olan büyükşehir ilçesi belediyelerinde taşınırların demirbaşlar hesabına kaydı yapılmaksızın doğrudan gider kaydedildiği görüldü. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Stoklar” başlıklı 113’üncü maddesinde, kurum ambar ve atölyelerinde satılmak veya kullanılmak üzere edinilen malların izlenmesi için kullanılan hesabın niteliği düzenlenmiştir. Yapılan denetimde 2023 yılında park ve bahçeler müdürlüğü, destek hizmetleri müdürlüğü, kültür ve sosyal işler müdürlüğü ve özel kalem tarafından demirbaşlar hesabına kaydı gereken toplamda 3.200.698 TL’lik malzemenin doğrudan gider kaydedildiği tespit edildi.

BULGU: Taşınırların, Demirbaşlar Hesabı Kayıtları Yapılmaksızın Gider Kaydedilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Taşınır niteliğinde olan çeşitli mal ve malzeme alımlarının 255 Demirbaşlar Hesabı’nda yer alması gerekirken doğrudan gider kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “15 Stoklar” başlıklı 113’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; bu hesap grubunun kurum ambar ve atölyelerinde; satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen mallar ile artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı’na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde ise; bu hesabın kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 186’ncı maddesinin 1’inci fıkrasında; faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların maddi duran varlıklar hesap grubu içinde takip edileceği, 255 Demirbaşlar Hesabına ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 198’inci maddesinde ise; bu hesabın kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede 2023 yılı içerisinde Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ve Özel Kalem tarafından 255 Demirbaşlar Hesabı’nın ilgili alt kodlarına kaydedilmesi gereken toplamda 3.200.698,00 TL’lik branda, çadır, minder gibi malzemelerin, doğrudan 630 Giderler Hesabı’na borç kaydının yapıldığı bu nedenle muhasebe kayıtlarında 255 Demirbaşlar Hesabı’nda olması gerekenden az, 630 Giderler Hesabı’nda ise olması gerekenden daha fazla bakiye bulunduğu, doğrudan giderleştirilen taşınırların bir kısmının depolarında bulunduğu tespit edilmiştir.
“Kamu İdaresi cevabında, ilgili müdürlükler tarafından söz konusu muhasebe işlemlerinin yapılarak 2024 itibarıyla düzeltildiği belirtilmiştir. ”
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca kurumlarınca edinilen ve demirbaş niteliği taşıyan varlıklar, 255 Demirbaşlar Hesabında muhasebeleştirilmelidir.