Taşınırların Edinilmesi, Kayda Alınması ve Kullanımında Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması (Sayıştay)

BULGU: Taşınırların Edinilmesi, Kayda Alınması ve Kullanımında Mevzuat Hükümlerine Uyulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

İl müdürlükleri tarafından satın alınan taşınırların; giriş ve çıkış kayıtlarının tam ve doğru olarak yapılmadığı, fiili durumu ile kayıtlar arasında uyumsuzluklar bulunduğu görülmüştür.
Kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların bedelsiz devri ile tahsisine ilişkin esas ve usuller Taşınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesine göre harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur.
Harcama yetkilileri bu sorumluluklarını taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirmektedir. Buna göre, harcama yetkilileri, taşınırlara ilişkin işlem ve kayıtların usule uygun olarak yapılıp yapılmadığını kontrol etmeye veya ettirmeye; kasıt, kusur veya ihmal sonucu kırılan, bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
Yönetmelik’in 12’nci maddesine göre, bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esas olup her bir kaydın belgeye dayanması ve taşınır kayıtlarının harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulması gerekmektedir.
Yönetmelik’in 13’üncü maddesinde taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında vb. durumlarda çıkış kaydedileceği ve bu giriş ve çıkış kayıtlarının taşınır işlem fişine dayanılarak yapılacağı ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 30’uncu maddesinde ise kullanılmış tüketim malzemelerine ilişkin çıkış kaydının genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere yapılması gerektiği belirtilmiştir.
İl müdürlüklerinin taşınır işlemlerinin incelenmesi neticesinde;
Kayıt altına alınmayan spor malzemelerinin bulunduğu ve bu durumun ilgili taşınırların takip ve muhafazası açısından risk teşkil ettiği,
Taşınır ambarları arası devir işlemlerinin yapılmadığı ve fiili durum ile kayıtlar arasında tutarsızlıklar bulunduğu,
İl müdürlükleri tarafından alımı gerçekleştirilen ve yurtların kullanımına verilen baza, yatak gibi eşyaların fiilen yurtlarda kullanılmasına rağmen hâlâ il müdürlüklerinin ambarında gözüktüğü ve il müdürlükleri ve yurtlar arasında karşılıklı devir kayıtlarının yapılmadığı,
Spor tesislerinin ayrı bir taşınır ambarı olarak tanımlanmaması ve spor tesislerinde taşınır yetkililerinin olmaması nedeniyle il müdürlükleri tarafından spor tesislerine verilen spor malzemelerinin hâlen il müdürlüğü ambarında gözüktüğü, ilgili spor tesislerinden faydalanan spor kulüplerinin kendilerine ait taşınır niteliğindeki spor malzemelerini spor tesislerine getirmeleri nedeni ile hangi taşınırın Gençlik ve Spor Bakanlığına veya ilgili spor kulübüne ait olduğunun bilinemediği,
tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, il müdürlüklerinin 5018 sayılı Kanun kapsamında olmadığı ve bu nedenle taşınır kayıtlarının bulguda bahsedilen şekilde yapılmasının zorunlu olmadığı ifade edilmiş olsa da, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Geçici 10’uncu maddesi gereğince il müdürlükleri 5018 sayılı Kanun’un “Dış denetim” başlıklı 68’inci maddesi hükümlerine tabidirler. Buna göre; kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına ilişkin malî işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespitinin yapılması dış denetimin unsurları arasında yer almaktadır. Bu sebeple taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların bedelsiz devri ile tahsisine ilişkin esas ve usullerin belirlenebilmesi için Gençlik ve Spor Bakanlığınca müstakil bir yönetmelik çıkarılması önem arz etmektedir. Mevzuat çalışmaları tamamlanıncaya kadar dış denetimin idarenin taşınır mallarını kapsayacak şekilde yerine getirilebilmesi amacıyla Taşınır Mal Yönetmeliği’nde yer alan hükümler çerçevesinde işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Ayrıca idare tarafından taşınır kayıtlarına ilişkin işlemlerin düzenli olarak yapılması için Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerine talimat verildiği ve ilerleyen süreçte konunun özenle takip edileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, ambarlar arası devir işlemlerinin geciktirilmeksizin yapılması ve spor tesislerindeki taşınırların takibinin sağlanabilmesi için taşınır kayıtlarının fiili durumu yansıtacak şekilde yapılması gerekmektedir.