ÖZET: Bilimsel araştırma projeleri tamamlandığında, proje kapsamında edinilen taşınırların yönetimiyle ilgili sorunlar yaşanmaktadır. Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’ne göre, projelerin sona ermesiyle birlikte, bu taşınırların Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından gerekli işlemler yapılmadan proje yürütücülerinin elinde kalması uygun değildir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 48. maddesi, taşınırların yönetimi ve kullanımı konusunda idarenin sorumluluklarını net bir şekilde belirlemektedir.

Yönergeye göre, projeler için sağlanan makine ve teçhizatların mülkiyeti üniversiteye aittir ve bu ekipmanların korunması ve bakımı proje yürütücülerinin sorumluluğundadır. Ancak, projeler tamamlandıktan sonra bu taşınırların teslim alınmaması ve ihtiyaç duyan birimlere devredilmemesi, yönetim açısından sorunlar yaratmaktadır. Kamu idaresi, sonuç raporlarının sunulması ve yürütücü takibi sürecinin tamamlanmasının ardından, taşınırların devri ve kullanımıyla ilgili işlemlerin gerçekleştirileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, projeler tamamlandıktan sonra, proje yürütücülerinin elindeki taşınırların bir an önce ilgili birimlerin kullanımına açılması veya ortak alanlara devredilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, taşınırların etkin yönetimi ve kaynakların verimli kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınırların Proje Bitiminde Bilimsel Araştırma Projesi Yürütücüsü Üzerinde Kalması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projeleri sona erdikten sonra, proje kapsamında alınan taşınırlar hakkında Bilimsel Araştırma Projesi Komisyonu tarafından Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi hükümlerine göre işlem tesis edilmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesi gereğince İdare; taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu olup malların edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerini mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapmakla yükümlüdür. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.

Çukurova Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Yönergesi’nin 20’nci maddesinde; projeler için Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimince sağlanan makine, teçhizat ve donanımların mülkiyetinin Üniversite Rektörlüğüne ait olduğu, söz konusu makine, techizatların ilgili proje tamamlanıncaya kadar proje yürütücülerinin kontrol ve kullanımında olduğu, bunların korunmasından, bakım ve onarımından proje yürütücülerinin sorumlu olduğu, tamamlanan projelere ait makine ve techizatların ise ihtiyaç duyan üniversite araştırmacılarının kullanımına açık olduğu, Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunun (BAPKOM) bu tür makine ve techizatlar ile ilgili olarak, ortak bir alanda kullanıma sunulmaları, başka projelerde kullanılmak üzere geri alınmaları veya gerekli göreceği diğer tasarruflarda bulunmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Yönerge’nin yukarıda yer verilen hükmüne uyulmayarak; projeler kapsamında alınan demirbaş ve makine-teçhizat, projeler tamamlanmasına rağmen yürütücülerden teslim alınmamış, ihtiyacı olan birimlerin kullanımına açılmamış veya ortak kullanım alanlarına devir işlemleri yapılmamıştır.

Kamu idaresi cevabında özetle; öncelikle sonuç raporlarının sunulması ve yürütücü takibi sürecinin tamamlanmasının beklendiği, bu sürecin proje sonuçlarının kurumsal sistemlere entegre edilmesini ve yürütücülere ait sorumlulukların açık biçimde belirlenmesini mümkün kılacağı, söz konusu hazırlık süreci tamamlandıktan sonra, proje yürütücüsünün görevli olduğu birimlerin harcama yetkililerinin bilgilendirileceği ve taşınırların devrine veya kullanım şekline dair işlemler, zimmet, iade ya da tahsis gibi yöntemlerle, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirileceği açıklanmıştır.

Sonuç olarak, projeler tamamlandıktan sonra proje yürütücüsü üzerinde bulunan tüm taşınırların proje yürütücülerinden alınarak ihtiyacı olan birimlerin kullanımına açılması veya ortak kullanım alanlarına devir işlemlerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.