|
ÖZET: Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Değer Tespitinde Uygulama Eksiklikleri
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait taşınmazların değer tespitinin, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Yönetmeliğin 5. maddesi gereği, tapuda kayıtlı taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydedilmesi zorunludur. Ancak, yapılan incelemelerde, bu taşınmazların emlak vergi değeriyle takip edildiği ve dolayısıyla gerçeği yansıtmayan bir değer üzerinden kaydedildiği tespit edilmiştir. 31.12.2017 tarihine kadar geçerli olan geçici düzenlemelerin sona ermesiyle birlikte, taşınmazların emlak vergi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, mevcut durumda bu değerleme işlemlerinin tamamlanmadığı ve taşınmazların 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri ve 252 Binalar hesaplarında doğru bir şekilde yer almadığı görülmektedir. Kamu İdaresi, 2025 yılı içerisinde gerekli güncellemelerin yapılacağını ve taşınmaz değer tespitlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tamamlanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınmazların değer tespitinin doğru bir şekilde yapılması, mali tabloların güvenilirliğini artıracak ve Kamu İdaresi’nin mali yönetimini güçlendirecektir. Bu nedenle, taşınmazların muhasebe kayıtlarının, belirlenen değerler üzerinden gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Değer Tespitinin Doğru Şekilde Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre değer tespitinin yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesi gereği, tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değer; tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlardan maliyet bedel ve rayiç değeri belirlenemeyenler ile orta malları ve genel hizmet alanları iz bedel üzerinden kayıtlara alınmalıdır. Yönetmeliğin, Geçici 1’inci maddesi ile 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara alınması gereken taşınmazların emlak vergi değeri ile geçici olarak kayıt altına alınması gerektiği düzenlenmiş, 31.12.2017 tarihi itibarıyla taşınmazların emlak vergi değeri ile kayıtlarda izlenmesi uygulaması son bulmuş ve idarelerin taşınmazlarını maliyet bedeli ya da rayiç değer üzerinden kayıtlarda izlemesi zorunluluğu başlamıştır. Emlak vergi değeri asgari ölçülere göre tespit edilen ve emlak vergisi matrahını oluşturan değer olup gerçeğe uygun değerin ya da piyasadaki rayiç değerinin çok altında olan bir değerdir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresine ait taşınmazların emlak vergi değeriyle takip edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre 2024 yılı bilançosunda tapuda kayıtlı olan taşınmazların değerleme işlemlerinin tamamlanarak maliyet bedeli ya da rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınmaması ilgili taşınmazların kurum mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri ve 252 Binalar Hesaplarında olması gereken değerleriyle yer almamasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında 2025 yılı içerisinde güncellemelerin tamamlanarak taşınmaz değer tespitlerinin belirtilen Yönetmelik hükümleri çerçevesinde tamamlanacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi adına tapuda kayıtlı olan taşınmazların, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değerlerinin belirlenmesi ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereği olarak taşınmazların muhasebe kayıtlarının bu değerler üzerinden yapılarak mali tablolarda yer alması gerekmektedir.