|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idaresinin taşınmaz form ve icmal cetvelindeki kayıtların bilanço ile uyumlu olmadığını ortaya koymuştur. İncelenen 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı’nın bakiyeleri, ilgili taşınmaz form ve icmal cetvelindeki değerlerle çelişmektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 7. maddesi, taşınmazların kayıt şekillerini belirlemekte ve bu kayıtların doğru bir şekilde yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, denetim sırasında tespit edilen uyumsuzluklar, bu yönetmelik hükümlerinin tam olarak uygulanmadığını göstermektedir.
Denetim sonucunda, kamu idaresinin mülkiyetindeki taşınmazların değerleri ile bilanço hesaplarındaki tutarların birbirini tutmadığı belirlenmiştir. Örneğin, kamu idaresine ait taşınmaz formunda 20.712.967,73 TL değerinde taşınmaz yer alırken, icmal cetvelinde bu değer 19.731.954,49 TL olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, tahsisli kullanılan taşınmazlar için de benzer bir uyumsuzluk gözlemlenmiştir. Bu durum, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak 250/252.03 ve 500.12 hesaplarının eşit olmamasıyla daha da belirginleşmektedir. Kamu idaresi, taşınmaz form ve cetvellerindeki kayıtların bilanço ile uyumlu hale getirildiğini iddia etse de, denetim sonuçları 2021 yılına ait mali tabloların geçerliliğini koruduğunu göstermektedir. Bu bulgular, kamu idaresinin taşınmaz kayıt ve kontrol süreçlerinde daha dikkatli olması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Taşınmaz Form ve İcmal Cetvelindeki Kayıtların Bilançodaki Kayıtlarla Uyumlu Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu İdaresinin bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabının bakiyelerinin, taşınmaz form ve icmal cetvelindeki tutarlar ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde; Yönetmelik’in eki kayıt planında yer alan taşınmazların, cinslerine göre hangi formlara kaydedileceği ve kayıtların formlarda yer alan bilgileri içerecek şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formların daha sonra taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdaresinin, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereği yapacağı kayıtlar için kullanacağı hesaplara Üniversiteler Ortak Detaylı Hesap Planında yer verilmektedir. Buna göre; İdarenin mülkiyetindeki taşınmazlar için ilgisine göre 250/252.01 Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Olanlar Hesaplarının, İdareye tahsis edilen taşınmazlar için ise 250/252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesapları ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.
Yapılan denetimde, Kurum tarafından tapuda kayıtlı olan taşınmazlar form ve icmal cetvelinin, sınırlı ayni haklar ile kişisel haklar ve tahsis formunun hazırlandığı görülmüştür. Ancak hazırlanan taşınmaz form ve icmal cetveli incelendiğinde, bu form ve cetveldeki kayıtlı taşınmazların değerleri ile kurum bilançosundaki taşınmaz hesaplarındaki kayıtlı tutarların örtüşmediği görülmüş olup ayrıntısı aşağıdaki tablodadır:
Tablo 9: Taşınmazların Bilanço, Taşınmaz Form ve İcmal Cetvelindeki Değerlerinin Karşılaştırılması
| Bilanço (TL) | Taşınmaz Formları (TL) | Taşınmaz İcmal Cetveli (TL) |
|
| 250/252.01 Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Olanlar Hesabı |
20.789.667,73 | 20.712.967,73 | 19.731.954,49 |
| 250/252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı | 300.123.825,58 | 437.961.993,25 | |
| 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı | 303.063.837,60 | 437.961.993,25 |
Kamu İdaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlar için hazırlanan taşınmaz formunda 20.712.967,73 TL değerinde taşınmaz yer almasına rağmen taşınmaz icmal cetvelinde 19.731.954,49 TL değerinde, bilançoda ise 20.789.667,73 TL değerinde kayıtlı taşınmazı gözükmektedir.
Kamu İdaresine tahsis edilen taşınmazlar için hazırlanan taşınmaz formunda 437.961.993,25 TL değerinde taşınmaz yer almasına rağmen Kurum bilançosundaki 250/252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabında 300.123.825,58 TL tutarında, 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabında ise 303.063.837,60 TL tutarında kayıt yer almaktadır.
Ayrıca Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak 250/252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesapları ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabının birbirine eşit olmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla, Kurum bilançosunun ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki kayıtlı tutarlar ile taşınmaz form ve icmal cetvelindeki tutarların birbiriyle uyuşmadığı anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından taşınmaz form ve cetvellerindeki kayıtlar ile bilançonun uyumlu hale getirildiği bildirilmiş ve kanıtlayıcı muhasebe işlem fişleri gönderilmiş ise de denetim görüşü verilen mali tablolar 2021 yılına ait olduğundan bulgudaki tespitler geçerliliğini korumaktadır.