ÖZET: Taşınmaz icmal cetvel ve formlarının hazırlanmadığına dair 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında Tuzluca Belediyesi’nin taşınmaz kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi, kamu idarelerinin taşınmaz kayıtlarının usul ve esaslarını belirleyecek yönetmeliklerin çıkarılacağını belirtmektedir. 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik, taşınmazların kayıtlarının belirli formlar aracılığıyla tutulmasını zorunlu kılmaktadır.

Tuzluca Belediyesi’nde yapılan incelemeler, taşınmaz varlıklar için mevzuata uygun icmal cetvellerinin henüz hazırlanmadığını göstermektedir. Taşınmaz formlarının ilgili birim tarafından, icmal cetvellerinin ise mali hizmetler birimi tarafından oluşturulması gerekmektedir. Mali hizmetler birimi, aynı zamanda mali tabloların hazırlanmasından sorumlu olduğundan, taşınmaz icmal cetvellerinin eksikliği, taşınmazların gerçek değerleri ile mali tablolara yansıyan değerleri arasında uyumsuzluk yaratma riski taşımaktadır.

Denetim bulguları ışığında, belediye yetkilileri, taşınmaz kayıtlarının Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde güncelleneceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, Tuzluca Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kayıtlarının düzenli ve doğru bir şekilde tutulması, hem yasal bir zorunluluk hem de mali şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Taşınmaz İcmal Cetvel ve Formlarının Hazırlanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Taşınmaz kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde; kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiştir.

2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelik’in “Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesine göre, taşınmazların; söz konusu Yönetmelik eklerinde gösterilen Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formunda, Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formunda, Orta Malları Formunda, Genel Hizmet Alanları Formunda, Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formunda yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazılarak kaydının tutulması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddede ayrıca, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerce hazırlanan bu formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilmesi; mali hizmetler birimince bu formların konsolide edilerek Yönetmelik ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulması; icmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılması ve bu taşınmazlara ilişkin adet ve yüz ölçüm toplamlarının belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Tuzluca Belediyesinde yapılan incelemeler ve yetkililerden alınan bilgilere göre; Belediyeye ait taşınmaz varlıklar için henüz mevzuat hükümlerine uygun icmal cetvellerinin hazırlanmadığı ve taşınmazların Yönetmelik’te sayılan formlar üzerinden takip edilmediği görülmüştür.

Taşınmaz formları, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile ilgili birim tarafından, icmal cetvelleri ise mali hizmetler birimi tarafından hazırlanmaktadır. Mali hizmetler birimi aynı zamanda mali tabloların da hazırlandığı ve kontrol edildiği birimdir. Bu nedenle taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmış olması, taşınmazların gerçek değeri ile mali tablolara yansıyan değeri arasında oluşabilecek uyumsuzlukların da fark edilip düzeltilmesini sağlayacak kontrol mekanizması kurulmasına yardımcı olacaktır. Dolayısıyla Tuzluca Belediyesince icmal cetvellerinin çıkarılmaması, Yönetmelik hükümlerine aykırı bir uygulama olduğu gibi aynı zamanda taşınmaz varlıkların gerçekte olan değerleri ile mali tablolara yansıyan değerleri arasında uyumsuzluğa sebep olan bir kontrol zafiyetine yol açabilecek bir eksikliktir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; Belediye kayıtlarında bulunan taşınmazlar için Yönetmelik hükümlerine göre gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların kayıtlarının anılan Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde yapılması gerekmektedir.