|
ÖZET: Taşınmaz icmal cetvel ve formlarının hazırlanmadığına dair 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin taşınmaz kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun olmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi, kamu idarelerinin taşınmaz kayıtlarının usul ve esaslarının belirlenmesini öngörmektedir. 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılan yönetmelik, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin nasıl yapılacağını detaylandırmaktadır.
Yönetmelik’in 5. maddesi, taşınmazların mevcut durumları ve yıl içinde edinilen veya elden çıkarılanların takip edilmesi gerektiğini belirtirken, 7. madde ise taşınmazların kayıtlarının belirli formlar aracılığıyla tutulmasını zorunlu kılmaktadır. VASKİ Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazların mevzuata uygun icmal cetvellerinin henüz hazırlanmadığı ve bu kayıtların yönetmelikte belirtilen formlar üzerinden takip edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, taşınmazların gerçek değerleri ile mali tablolarda yansıtılan değerleri arasında uyumsuzluk yaratabilecek bir kontrol zafiyeti oluşturma riski taşımaktadır. Kamu İdaresi, gelecekte yönetmelik hükümlerine uygun hareket edileceğini ve gerekli önlemlerin alınacağını taahhüt etmiştir. Bu bağlamda, idarenin mülkiyetindeki taşınmazların kayıtlarının yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmaz İcmal Cetvel ve Formlarının Hazırlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Taşınmaz kayıtlarının Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde; kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ilişkin usul ve esasların çıkarılacak yönetmelik ile belirleneceği belirtilmiştir.
2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olduğu ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesine göre, taşınmazların; söz konusu Yönetmelik eklerinde gösterilen Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formunda, Tapuda Kayıtlı Olmayan Taşınmazlar Formunda, Orta Malları Formunda, Genel Hizmet Alanları Formunda, Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formunda yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazılarak kaydının tutulması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddede ayrıca, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerce hazırlanan bu formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilmesi; mali hizmetler birimince bu formların konsolide edilerek Yönetmelik ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulması; icmal cetvellerinde, kayıt planında belirtilen unsurların her biri için bir satır ayrılması ve bu taşınmazlara ilişkin adet, yüz ölçüm ve değer toplamlarının belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
VASKİ Genel Müdürlüğü taşınmaz kayıtları üzerinde yapılan incelemeler ve yetkililerden alınan bilgilere göre; İdareye ait taşınmaz varlıklar için henüz mevzuat hükümlerine uygun icmal cetvellerinin hazırlanmadığı ve taşınmazların Yönetmelik’te sayılan formlar üzerinden takip edilmediği anlaşılmıştır. Yönetmelik’e göre taşınmaz formları, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ilgili birim tarafından, icmal cetvelleri ise mali hizmetler birimi tarafından hazırlanmaktadır. Mali hizmetler birimi aynı zamanda mali tabloların da hazırlandığı ve kontrol edildiği birimdir. Bu nedenle taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmış olması, taşınmazların gerçek değeri ile mali tablolara yansıyan değeri arasında oluşabilecek uyumsuzlukların da fark edilip düzeltilmesini sağlayacak kontrol mekanizması kurulmasına yardımcı olacaktır. Dolayısıyla VASKİ Genel Müdürlüğünce icmal cetvellerinin çıkarılmaması, Yönetmelik hükümlerine aykırı bir uygulama olduğu gibi aynı zamanda taşınmaz varlıkların gerçekte olan değerleri ile mali tablolara yansıyan değerleri arasında uyumsuzluğa sebep olan bir kontrol zafiyetine yol açabilecek bir eksikliktir.
Kamu İdaresi tarafından bundan sonraki süreçte Yönetmelik hükümlerine göre hareket edileceği ve gerekli hassasiyetin titizlikle gösterileceği bildirilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin mülkiyetindeki taşınmazların kayıtlarının anılan Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde yapılması gerekmektedir.